dolesan dönemi, çocukluk ile erişkinlik arasındaki geçiş dönemidir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ne göre 10-19 yaş aralığı adolesan, 15-24 yaş aralığı genç ve 10-24 yaş aralığı da gençlik dönemi olarak tanımlanmaktadır. Dünya nüfusunun 1/6’sı, yani yaklaşık 1,2 milyarı 10-19 yaşında arasında bulunan adolesan çağındaki çocuklardır. Ülkemiz 2016 verilerine göre nüfusumuzun yakla- şık 13 milyonu adolesan nüfusa sahip olup, bu sayı toplam nüfusun %15,98’ini oluş- turmaktadır. 1,2 Adolesan dönemi, bütün yaş dönemleri içinde sağlığı en çok ihmal edilen yaş gruplarından biridir. Uzun ve sağlıklı bir yaşamın temellerinin atılabileceği, aynı zamanda da barındırdığı riskli davranışlar nedeni ile yetişkinlik döneminde görü- 23 Adolesan Dönemi ve Bağışıklama ÖZET Adolesan dönemi, bütün yaş dönemleri içinde sağlığı en çok ihmal edilen yaş gruplarından biridir. Adolesanların bedenleri ve sağlıkları hakkında yeterli bilgileri yoktur. Ailenin ihmali ve bilgisizliği de söz konusu ise adolesanların büyük bir bölümü, hekime müracaat etmedikleri için koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerini alamazlar ve sonuç olarak bu dönemin bağışıklama oranının düşmesine neden olmaktadır. Adolesanlar yüksek riskli çocuklar, yetişkinler, yaşlılar, ye- nidoğan ve süt çocukları için enfeksiyon kaynağı oluşturmaktadır. Adolesan dönemi bağışıklama oranlarında gerekli artışın sağlanabilmesi için; tüm adolesanlar 11-12 yaşlarında aşılama öyküleri açısından değerlendirilmeli, eksik aşılı ve risk faktörü taşıyan adolesanlar en kısa zamanda aşılan- malıdır. Bu derlemede, adolesan dönemi çocuklara yönelik aşılamadaki son önerilerin ve değişik- liklerin yanı sıra difteri, tetanoz, boğmaca, kızamık, kızamıkçık, kabakulak, suçiçeği, hepatit A, hepatit B, meningokok, insan papilloma virüsü ve influenza aşıları üzerinde durulacaktır. Anahtar Kelimeler: Adolesan; bağışıklama ABSTRACT Adolescence is a special period in human life, and it can be passed on very well, and serious health risks and problems can also be encountered. Therefore, many issues such as educa- tion, eating habits, physical growth, efficacy, substance use and sexual behavior should be ques- tioned in adolescence. One of the issues that need to be focused is vaccination. Although it is one of the most effective methods to prevent vaccine disease, this service may not always reach vast numbers of adolescents. The spread of illnesses in older children and adolescents to infants and eld- erly people who are at higher risk can be prevented by vaccination. Some strategies such as easy ac- cess to adolescents, visual and educational information on vaccinations, vaccination systems should be developed for this. Herein, recent recommendations and changes in the vaccination for chil- dren related to adolescents, as well as diphtheria, tetanus, pertussis, measles, rubella, mumps, vari- cella, hepatitis A, hepatitis B, meningococcus, human papilloma virus and influenza vaccines will be focused. Keywords: Adolescent; immunization Nihal DURMAZ, a Erman ATAŞ, b Betül ULUKOL c a Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, b Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi, c Sosyal Pediatri BD, Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Ankara Yazışma Adresi/Correspondence: Nihal DURMAZ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Ankara, TÜRKİYE drmznhl@gmail.com KAYNAK GÖSTERMEK İÇİN: Durmaz N, Ataş E, Ulukol B. Adolesan Dö- nemi ve Bağışıklama. Aydoğan Ü, editör. Adolesan Sağlığı ve Sorunları - II. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2018. p.23-33.