437 GELENEĞE BAKMAK: “RESİMDEKİ HAT” ÜZERİNE BİR İNCELEME 1 İlkay Canan OKKALI “Gelenek, küllere tapmak değil, közü korumaktır.” Gustav Mahler Giriş İnsan bir mekâna, bir eşyaya, bir semte, bir resme, bir geleneğe farklı açılardan ve uzaktan bakabilmelidir. İnsana bazen uzak bazen de derin bir bakış gerekir. Batıda modernlik geleneğin içinden gelip üretilen bir kavramken biz de ise gelenekle bağdaştırılmaz hatta çoğu zaman geleneğin reddi olarak algılanır. Oysaki modern geleneği içinde barındıran bir kavramdır. Geleneksel hat sanatı kökenini İslamiyet’ten alan, derin mana içeren bir anlayışa sahiptir. Osmanlı da bu sanatı sevmiş, büyük ustalar yetiştirmiş, hatta padişahlar özel olarak bu sanatla ilgilenmiştir. Bu çalışmada geleneksel sanatlardan olan hat sanatının resimdeki varlığı sorgulanacaktır. Cumhuriyetin ilanından önce doğan, gelenek olarak hat sanatına uzak olmayan, hattın okunur özelliğini kaybetmeden resimlerinde kullanan, hat konusunda eğitim alan veya hat sanatında eserleri olan, modern sanatın dilini benimseyerek kendi çağı için öncü sayılan sanatçılar Osman Hamdi Bey (1842-1910), Feyhaman Duran (1886-1970), İbrahim Çallı (1882-1960), Namık İsmail (1890-1935), Güzin Duran (1898-1981), Malik Aksel (1901-1987), Abidin Dino (1913-1993) seçilmiştir. Batı’dan öğrendikleri modern teknikleri, kendi gelenekleri ve tarihsel geçmişleriyle nasıl harmanladıkları, gelenek kavramına yaklaşımları, hat ile nerede karşılaştıkları ve 1 Bu makale, 19-21 Haziran 2019 tarihlerinde Lizbon’da düzenlenen The Fourteenth International Conference on the Arts in Society Sempozyumu’nda sunulan “From Writing To Painting; From Painting To Writing: The Reflection of Traditional Calligraphy on Turkish Painting” başlıklı bildirinin düzenlenmiş halidir. Dr. Öğr. Üyesi. Trabzon Üniversitesi, Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Resim Bölümü. Orcid ID: 0000-0003-1817-4060, icanikli@gmail.com.