Aydın İ, Narin İ Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 2017 ; 26 (1) 47 SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF HEALTH SCIENCES Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayın Organıdır DEKSKETOPROFEN TROMETAMOL VE DİKLOFENAK SODYUM’UN FARMASÖTİK ÖRNEKLERDE DAD DEDEKTÖRLÜ HPLC İLE EŞZAMANLI TAYİNİ SIMULTANEOUS ANALYSIS OF DEXKETOPROFEN TROMETAMOL AND DICLOFENAC SODIUM IN PHARMACEUTICAL SAMPLES USING HPLC METHOD WITH DIODE-ARRAY DETECTOR Araştırma Yazısı 2017; 26: 47-51 İbrahim AYDIN 1 , İbrahim NARİN 1 1 Erciyes Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi Analitik Kimya A.D., Kayseri ÖZ Bu çalışmanın amacı, nonsteroidal antienflamatuvar ilaç grubunda yer alan, kombinasyon olarak kullanılan deksketoprofen trometamol (DKP) ve diklofenak sodyum’un (DIC) farmasötik örneklerde eş zamanlı analizi için bir yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi geliştirmektir. Ayırmalar hareketli faz olarak asetonitril: 0.025 M ile pH 3.0 fosfat tamponu (70:30 h/h) karışımı kullanılarak Inertsil C18 ters faz kolon sisteminde yapılmıştır. Akış hızı 0.7 mL/dk’dır. Çalışmalar 260 nm dalga boyunda yapılmıştır. Geliştiri- len yeni metot kullanılarak farmasötik preperatlarda DKP ve DIC tayinleri yapılmıştır. Farmasötik örnekler herhangi bir ön ayırma basamağına tabi tutulmadan HPLC’de analiz edilmiştir. HPLC yöntemiyle elde edilen analiz sonuçlarının farmasötik örneklerde DKP ve DIC’in kantitatif analizleri için doğru, kesin, duyarlı, seçici ve sağlam ve tutarlı olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: Deksketoprofen Trometamol, Dik- lofenak Sodyum, HPLC, Farmasötik Örnek ABSTRACT The aim of this study is to develop a high pressure liquid chromatography (HPLC) method for simultaneous analysis of dexketoprofen trometamol (DKP) and di- clofenac sodium (DIC) which can be used as a combined formulation of in nonsteroidal anti-inflammatory drug group in pharmaceutical samples. Seperation was per- formed on Inertsil C18 reverse phase column system using a mobile phase consisting of acetonitrile and pH 3.0 0.025 M phosphate buffer (70:30 v/v). Flow rate was 0.7 mL/min and determinations of DIC and DKP was performed at 260 nm by using DAD detector. DKP and DIC in pharmaceutical preparation were deter- mined by the developed HPLC method. Pharmaceutical samples were analyzed by HPLC without using prelimi- nary seperation step. The obtained results by the proce- dure of HPLC were accurate, precise, sensitive, selective and robust for quantitation analysis of DKP and DIC in pharmaceutical samples. Keywords: Dexketoprofen Trometamol, Diclofenac Sodium, HPLC, Pharmaceutical Sample Makale Geliş Tarihi : 17.03.2016 Makale Kabul Tarihi: 17.03.2017 Corresponding Author: Prof. Dr. İbrahim NARİN Erciyes Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Analitik Kimya Anabilim Dalı Kayseri 38090 Tel: 0352 207 66 66 Fax: 0352 437 91 69 e-mail: narin@erciyes.edu.tr GİRİŞ Ağrı, muhtemel bir doku hasarına karşı vücudumuzun uyarımını sağlamak için sinyaller üreten sinir sisteminin hayati fonksiyonlarındandır. Ağrı, gerçek ya da potansi- yel doku hasarıyla ilişkili hoş olmayan duyusal ve hissî bir deneyimdir. “Var olan veya olası doku hasarına eşlik eden veya bu hasar ile tanımlanabilen, hoşa gitmeyen duyusal ve duygusal deneyim” de denebilir. “Ağrı bir korunma sistemi” olarak tarif edilmektedir. Nosisepsi- yon ise vücudun bir bölgesinde bir doku hasarında bunun özelleşmiş sinir uçları (nosiseptör) ile santral sinir sistemine götürülmesi, algılanması ve buna karşı fizyolojik, biyokimyasal ve psikolojik önlemlerin hare- kete geçirilmesine denir. Ağrı, nosisepsiyon içinde bir algılama olup kişiye ve koşullara göre değişen bir duy- gulanım şeklidir. Tüm nosiseptör vasıtalı uyarımlar ağrı oluşturur, ancak tüm ağrılar nosisepsiyondan kaynak- lanmaz. Ağrı genellikle doku zedelenmesi sonucu gel- işen nonsiseptif bir duyudur. Akut ağrıya neden olan durum ile ağrı arasındaki zaman, yer ve şiddet bakımın- dan yakın bir ilişki olduğu varsayılmaktadır. Kronik süreç izleyen ağrılar (kanser veya romatizmal) da non- siseptif niteliktedir (1). Klinik çalışmalarda hastaların ağrılarının dindirilmesi için post-operatif farklı ilaç kombinasyonları pratikte kullanılmaktadır. Ağrı kesici ilaçların, klinikte kombine olarak kullanılma ihtiyaçları durumunda; kombine ticari preparatlarının üretilmemesi halinde bileşenlerinin nmıştır.kimyasal kararlılığı ve geçimliliği hakkında ye- terli çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle ilaçların eşzamanlı tayinleri ile ilgili çalışmalar da sınırlıdır. Molekül ağırlığı 375.46 g/mol, kapalı formülü C16H14O3.C4H11NO3 olan deksketoprofen trometamol (DKP) beyaz kristal yapıda olup suda ve alkolde çözünür. Şekil 1’de Deksketoprofen Trometamol’ün