80 • Haziran 2014 • Gülhane Tıp Derg Gümral ve ark. Son Trimester Gebelerde Vajinal Grup B Streptokok Kolonizasyonunun Saptanmasında Kültür Yöntemi ile Gerçek Zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu Yönteminin Etkinliklerinin Değerlendirilmesi Samer Al-Wedyan (*), Ramazan Gümral (*), Ümit Göktolga (**), Fatih Şahiner (*), Orhan Bedir (*), Aylin Üsküdar Güçlü (*), Abdullah Kılıç (*), Ahmet Celal Başustaoğlu (*) *GATA Tıbbi Mikrobiyoloji AD, ANKARA **Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA Ayrı basım isteği: Ramazan GÜMRAL, GATA Tıbbi Mikrobiyoloji AD, ANKARA. E-posta: rgumral@gata.edu.tr Makalenin Geliş Tarihi: 10.05.2013 • Kabul Tarihi: 12.08.2013 • Çevrim İçi Basım Tarihi: 20.06.2014 ÖZET Bu çalışmada konvansiyonel kültür yöntemi ile Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) temelli moleküler yöntemin son trimester gebelerde vajinal Grup B streptokok (Streptococcus agalactiae) kolonizasyonunu saptama etkinliklerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Steril svablar kullanılarak gönüllü gebe kadınların her birinden iki ayrı vajinal sürüntü örneği alındı. Örneklerden biri doğrudan %5 koyun kanlı agara ekilerek kültüre edilirken diğer örnek Gerçek Zamanlı PZR yöntemiyle test edildi. Toplam 80 örneğin dâhil edildiği çalışmada 6 örnekte her iki yöntem ile bir örnekte sadece kültür yöntemi ve 9 örnekte sadece PZR ile olmak üzere toplam 16 (%20) örnekte pozitifik saptanırken 64 örnek (%80) yöntemlerin her ikisi ile de negatif olarak değerlendirildi. Bu çalışmada, kullanılan iki yöntem arasında Mc Nemar testi ile istatiksel olarak anlamlı fark (p<0.021) bulundu. Anahtar Kelimeler: Grup B Streptokok, gebelik, vajinal kolonizasyon, gerçek zamanlı PZR. SUMMARY Evaluation of Culture Method and Real-Time PCR for Detection of Vaginal Group B Streptococcus Colonization in Pregnant at the Last Trimester In this study, it is aimed to evaluate effectiveness of the conventional culture method and PCR based molecular method in detecting the vaginal Group B Streptococcus (Streptococcus agalactiae) colonization during the third trimester of pregnancy. Two vaginal samples were obtained simultaneously from each consenting pregnant women by using sterile swabs. One of the swabs was directly cultured by means of plating onto 5% sheep blood agar, while the other one was used for a real-time PCR assay. A total of 80 samples were collected in which 64 (80%) samples were found negative by both the culture and PCR methods, whereas remaining 16 (%20) were positive by at least one of the two methods; six samples were positive in both methods, nine were positive with PCR only, and one was positive with culture only. In this study, a statistically signifcant difference was found between these two methods by using Mac Nemar test (p<0.021). Key Words: Group B Streptococcus, pregnancy, vaginal colonization, real-time PCR. ARAŞTIRMA/ORIGINAL ARTICLE Gülhane Tıp Derg 2014;56: 80-84 © Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2014 doi: 10.5455/gulhane.37392 Giriş Grup B Streptokok (GBS)’ler yenidoğanlarda yüksek morbidite ve mortalite ile seyreden sepsis, pnömoni ve/veya menenjite neden olabilirler (1). Erişkinlerde ise doğum sonrası maternal üriner sistem enfeksiyonları, koryoamniyonit, endometrit, sepsis ve daha nadir olarak da menenjite neden olabilirler (2, 3). Yenidoğan GBS enfeksiyonları erken başlangıçlı (< 7 gün) veya geç başlangıçlı (7 gün-ay) olarak iki şekilde karşımıza çıkar. Erken başlangıçlı enfeksiyonlar çoğunlukla ilk 24 saatte olmak üzere yaşamın ilk üç gününde görülürler ve klinik olarak en sık sepsis ve pnömoni tablosu oluştururlar (1, 2, 4, 5). Genital ya da rektal GBS kolonizasyonu olan annelerden doğan bebekler GBS enfeksiyonları için risk taşırlar (2, 4, 6). Tarama sonrası riskli annelerin tedavi edilmesi şeklindeki koruyucu uygulamalar ile GBS’ye bağlı neonatal sepsis insidansının, bölgesel farklılıklar göstermekle beraber, son yıllarda her 1000 canlı doğumda 0,34-0,37’lere kadar düştüğü bildirilmiştir (6). Bu nedenle gebelerin GBS taşıyıcılığı açısından taranması önem arz etmektedir. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Centers for Disease Control and Prevention, CDC) tüm gebelerin 35-37. gebelik haftalarında seçici sıvı besiyeri kullanılarak GBS varlığı açısından taranmasını ve pozitifik saptanan gebelere doğum sırasında antibiyotik tedavisi verilmesini önermektedir (6). Bu yöntem, kanlı agara subkültür yapmayı ve sonrasında tanımlama ile ilgili ek testlerin uygulanmasını gerektirdiğinden en az 48-72 saate ihtiyaç duymaktadır (7). Ayrıca, bazı gebelerin erken doğum yapması, bazı gebeler için prenatal bakımın yetersiz olması ve prenatal taramalarda negatif olarak değerlendirilen gebelerin 35. gebelik haftası ile doğum arasına GBS ile kolonize olabilmesi gibi nedenler prenatal taramanın klinik yararlılığını azaltmaktadır (8). Örneğin, prenatal GBS kültürünün doğum anındaki kolonizasyonu saptamada düşük duyarlılığa sahip olduğu ve prenatal dönemde GBS negatif olarak değerlendirilen kadınların %10’unda doğum anında GBS pozitifiği saptandığı çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir (9-11). Bu nedenle, prenatal dönemde yapılan taramanın doğum anındaki GBS kolonizasyonunu göstermede yetersiz olabileceği ve kültüre dayalı yöntemlerin prenatal tarama için uygun olduğu halde sonuçlanma süresinin uzunluğu nedeniyle intrapartum dönemde kısıtlı uygulanabilirliğe sahip olacağı göz ardı edilmemelidir (12-14). Son zamanlarda kısa sürede sonuç verebilmeleri