TÜRK DİL KURUMU YAYINLARI * Dr. Öğr. Üyesi, Bayburt Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, arzuyikilmaz1@gmail. com, ORCID: 0000-0001-8228-9597. Yıkılmaz, A. (2021). “Kuşku” sözü üzerine. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-BELLETEN, 71 (Haziran), 149-164. Sayı: 71 (Haziran) 2021 s. 149-164, TÜRKİYE DOI: 10.32925/tday.2021.57 Araştırma Makalesi Geliş Tarihi: 25.08.2020 Kabul Tarihi: 25.03.2021 “KUŞKU” SÖZÜ ÜZERİNE Arzu YIKILMAZ * Özet Bir söz, biçim ve anlam göz önünde bulundurularak en küçük par- çasına kadar ayrılır. Bu durumda ortaya kök dediğimiz kısım çıkar. Fa- kat bazen ve hatta sıklıkla kökün bulunması yolunda bir ayırma sorunu görülür. Bu, gerek kökteki ses değişmelerinden gerekse kök ile ek(ler) in anlam bağlantısının kurulamamasından kaynaklanır. Çünkü kök, ge- çirmiş olduğu ses değişimleriyle tanınmaz hâlde veya başka bir sözün kökü görünümünde olabilir. Türkoloji literatüründe kuşku sözünün köken bilgisi denemelerinde “kuş” sözü ile ilişkilendirilmesi durumu tam olarak buna örnektir. Kuşku ile kuş “kuş” arasında anlam olarak göreceli bir bağlantı kurulması yanında, yapılan eşleştirmeye biçim benzerliği de yetmiş görünmektedir. Oysaki köken bilgisi “kulağa da- yanma”nın yanında anlam bilgisi ile yapılır. Anlam-biçim ilişkisi ya- nında, o sözü destekleyen aynı kökün türevlerinin var olup olmadığı meselesine de bakılması gerekli ve önemlidir. Kuşku kavram bir söz- dür; üst/sonraki anlamdır. Temelinde “eşini yapmak, benzerini yapmak, eş saymak, dallanmak” gibi alt/ilk anlamlar yatmaktadır. Buna göre, kuşku sözünün “eş yapmak, eşini yapmak (düşünmek); benzerini yap- mak (düşünmek)” anlamıyla koş- fiilinden, koş-ku olarak getirildiğini açıkça söylemek mümkündür. Bu yazı, bu savın gerekçelerini sunarken başka dillerin eski bilgi-yeni bilgi ilişkisine başvurma yoluyla tespit edilen paralelliği de karşılaştırarak göstermeyi içerir. Anahtar Kelimeler: köken bilgisi, biçim bilgisi, anlam bilgisi, halk etimolojisi.