G.O.P. Taksim E.A.H. JAREN 2016;2(2):97-102 Derleme / Review 97 Atıkların Ayrıştırılması, Sosyal Sorumluluk ve Çevre Bilinci Eğitimi Waste Separation, Social Responsibility and Environmental Awareness Education Yeliz ÇAKIR KOÇAK, Nazan TUNA ORAN, Esin ÇEBER TURFAN Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü, İzmir ÖZ Doğa, tüm canlıların yaşamını sürdürebilmesi için önemli bir sığınak ve büyük bir ekonomik kaynaktır. Ancak zaman içinde insanlar doğayı sınırsızca kullanmaya hatta sömür- meye başlamış ve uzun süre doğaya verdikleri zararlardan habersiz yaşamışlardır. Doğadaki bu yıkımların en önemlilerinden biri olan çevre kirliliği de nitel ve nicel olarak artmış, çevrenin kendini yenileyebilme yeteneğinin çok daha üstüne çıkmıştır. Nüfus artışı ve kent merkezlerinin çoğalması sonucu çevre kirlili- ği ülkelerin gündeminde ilk sıralarda yer almaya başlamış- tır. Sürdürülebilir bir gelecek, çevresel sorunların bilinme- sini ve bu sorunların çözülebilmesi için çevre korumacı davranışlarda bulunulmasını gerektirmektedir. Çevre koru- macı davranışların en önemlilerinden biri ise eğitimdir. Çevreye karşı duyarlılık oluşturulması ve çevrenin korun- ması yalnızca çevrecilerin, çevre konusunda eğitimin veril- mesi de yalnızca çevre eğitimcilerinin görevi değildir. Bu konuda tüm insanların kendini sorumlu hissetmesi gerekir. Bu sorumluluğu taşıyan, bilinçli ve nitelikli insan yetiştir- me görevini üstlenen okullara ve eğitimcilere bu konuda daha fazla sorumluluk düşmektedir. Anahtar Kelimeler: Çevre, eğitim, sosyal sorumluluk ABSTRACT Nature is a notable shelter and an economic resource for subsistence of all living creatures. However, human beings began to useor even exploit the nature illimitably with time insomuch as they have lived unaware of their harming the nature for a long time. Environmental pollution that is one of the crucial destruc- tions in nature has increased qualitatively and quantitati- vely, and it has stepped further up on the ability of the environment renewing itself. Environmental pollution has taken place near the top of the countries’ agenda as a con- sequence of population growth and rise of civic centers. A sustainable future requires awareness about environmental problems and acting behaviours protecting environment for solution of these problems. Education is one of the signifi- cant environmental protectionist behaviours. Raising awareness against environment and protecting environment is not only the mission of environmentalists and providing training for environment is not only the mis- sion of environmental trainers. Everyone ihas to feel res- ponsible for it. It brings more responsibility about this issue to The schools, and trainers taking on the task of bringing up conscious and qualified people should assume greater responsibility. Key Words: Environment, education, social responsibility GİRİŞ Doğa, tüm canlıların yaşamını sürdürebilmesi için önemli bir sığınak ve büyük bir ekonomik kaynaktır. Ancak son yarım yüzyılda, çevre sorunlarının insan- lık için tehdit oluşturan küresel bir sorun haline gel- diği sorgulanmaya başlanmıştır (1-3) . İnsanlar ancak sorunlar ortaya çıktıkça doğal kaynakların bilinçsizce ve hızla tükendiğinin farkına varmışlardır (4) . T.C. Anayasası’nın 56. Maddesinde, “Herkes, sağlık- lı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların öde- vidir.” denilmektedir (5) . Anayasa ve ona dayalı ola- rak çıkartılmış olan 1983 yılı 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun amacı da, “Bütün canlıların ortak varlı- ğı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebi- lir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağ- lamaktır.” olarak belirtilmiştir (6) . Çevre Kanunu, çevrenin hem korunması hem de geliştirilmesi için bireylere ve devlete aktif olarak katılma görevini Alındığı tarih: 23.11.2015 kabul tarihi: 05.04.2016 Yazışma adresi: Ass. Yeliz Çakır Koçak, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölümü, 35100-Bornova-İzmir e-posta: yeliz.cakir@ege.edu.tr doi: 10.5222/jaren.2016.097