211 Giriş Festivaller, dinleri ve dinî yapıları şekillendiren önemli olgulardan birisidir. Kutlanan bu fes- tivallerin ortaya çıkış temelinde yüce varlıkla ilintili bir olay, doğada meydana gelen deği- şiklikler, toplumu derinden etkileyen sosyal bir hadise, din kurucularının dünyaya gelişi ya da onların yaşamış olduğu olaylar ve her toplumun kendi tarihinde gerçekleşen önemli va- kalar yatar. Festivallerde kişiler kendilerini hem doğanın bir parçası olarak düşünüp doğayla birleştiklerine hem de inandıkları yüce varlıkların ya da örnek aldıkları atalarının yerine ko- yarak onlar gibi olduklarına inanırlar. Böylece kişiler festivallerle hem dinî hayatlarının hem de sosyal hayatlarının büyük bir kısmını şekillendirmiş olur. Bu durumu Hint alt kıtasında var olan dinlerde özellikle de Hinduizm’de 1 canlı bir şekilde görürüz. Bu dinde tüm ritüeller ve kutlamalar ay takvimine göre belirlenir. Bu takvim içerisinde yer alan festival tarihleri özellikle şanslı ya da uğurlu saydıkları dönemlerin içerisinde yer alır. Uğurlu olduğuna inandıkları bu dönemler ve gün dönümleri şunlardır: Vaişākha ayı, Ay’ın DOI: dx.doi.org/10.12658/TLCK.5.3.B015 * Kastamonu Üniversitesi, Dinler Tarihi Ana Bilim Dalı. E-posta: beyzaybike@kastamonu.edu.tr 1 Hinduizm: Hint alt kıtasında doğan, dünyanın en eski dinlerinden biri olan ve günümüzde de varlığını hala güçlü bir şekilde devam ettiren bir dindir bk. Aydın (2011, s. 60). Hinduizm’de Durgā Pūcā’nın Yeri ve Önemi Beyza Aybike Deveci* Hinduizm’de Durgā Pūcā’nın Yeri ve Önemi Öz: Dinlerde uygulanan ritüellerin bir kısmını festivaller ve bayramlar oluşturmaktadır. Kutlanan bu festivallerin veya bayramların kutsal bir varlıkla ya da olayla bağlantılı olduğu görülmektedir. Türkiye’de Hristiyanlıkta ve Yahudilikte kutlanan festivallerin önemi birçok kitapta ve bildiride ele alınırken Hint dinlerindeki festivallerin önemine dair çok fazla bilgiye yer verilmemektedir. Bu nedenle bu çalışma, dünyanın en eski dinlerinden biri olan ve günümüzde de hala varlığını devam ettiren Hinduizm’deki Durgā Pūcā Festivali üzerine yapılacaktır. Tüm Hindistan’da coşkuyla kutlanan bu festival Hindular için hem dinî hem sosyal açıdan oldukça önemli mesajlar içermektedir. Çalışma, festivalin mitolojik kökenine inerek ve tarihi süreçte nasıl oluştuğunu ortaya koyarak yapılacaktır. Elde edilen bilgiler ve ortaya çıkan sonuçlar deskriptif ve objektif bir biçimde değerlendirilecektir. Çalışmanın amacı tüm Hindistan’da bir olgu haline gelen festivalin temelinde yer alan yüce bir varlık ve bu varlığın yaşamış olduğu olayları anlatmak ve bu olayların Hindular için ne ifade ettiği göstermektir. Anahtar kelimeler: Din, Tanrıça, Durgā, Pūcā, Festival, Ritüel, Kutlama, Mitoloji.