Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research Cilt: 12 Sayı: 62 Yıl: 2019 www.sosyalarastirmalar.com Volume: 12 Issue: 62 Year: 2019 Issn: 1307-9581 http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3043 KÜNHÜ’L-AHBÂR’IN TEZKİRE KISMINDA ŞAİR HİKÂYELERİ POET STORIES IN THE BIOGRAPHIC SECTIONS OF KÜNHÜ'L-AHBÂR Fırat SEVİNÇ  Öz Önceleri sadece belli anlamları karşılayan hikâye İslamiyet’ten önceki zamanlara kadar uzanan bir türdür. Klasik Türk edebiyatında hikâye manzum, mensur ve manzum-mensur karışık bir hâl arz eder. Manzum eserlerde hikâyeler zamanla şiirleşir ve hikâye olma özelliğini kaybeder. Mensur hikâyeler ise küçük hiḳâye tarzında olup hikâye formatını korur. Tarihler, menâkıbnâmeler ve tezkireler mensur hikâyelerin en çok görüldüğü türlerdir. 16. yüzyıl tezkirelerinde şairin sanatından daha çok şairin kendisinden bahsedilmektedir. Bundan dolayı bu yüzyılın tezkirelerinde biyografi, hikâye ve şiirin birlikte ele alındığı görülür. Gelibolulu Âli’nin Künhü’l-Ahbâr adlı eserinin tezkire kısmında da bu durum mevcuttur. Künhü’l-Ahbâr’ın tezkire kısmında yazar, şairin biyografisini, şairle ilgili hikâyeleri ve şaire ait şiirleri birlikte ele alır. Yazar, şairin biyografisinden söz ederken söylediklerini desteklemek ya da kanıtlamak için şairle ilgili hikâyeler anlatır. Bu makalenin yazımı öncesinde bazı tezkireler random usulle taranmıştır. Künhü’l-Ahbâr’da verilen şair hikâyeleri taranan tezkirelerdeki şair hikâyeleri ile karşılaştırmalı olarak ele alınmış, aynı hikâyenin diğer tezkirelerde nasıl işlendiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Âli, Künhü’l-Ahbâr, Şair, Hikâye, Tezkire. Abstract Classical Turkish Literature can be found the forms of poetry, prose and poetry . In prose poetry, stories become poetic and lose their prose elements. Histories, legends and biographies are with examples of prosaic stories. Biographies is not to about the art of the poet but the poet himself as a human being. Therefore, we observe that biography, prose and poetries. This can be observed in Künhü'l-Ahbâr. The biography chapter of Künhü'l-Ahbâr deals with the biography of the poet, the stories about the poet, and the poems of the poet together. The writer tell stories about the poet when talking about the poet's life in order to support or prove their argument. Before the writing of this article, some of the hypotheses were scanned by random method. The stories of the poets given in Künhü’l-Ahbâr were compared with the poet's stories in the scanned sketches, the same story is tried to be determined how the other biography. Keywords: Âli, Künhü’l-Ahbâr, Poet, Story, Biography. GİRİŞ Arapça bir sözcük olan hikâye önceleri “taklit”, daha sonra “nakil ve tekrar” anlamlarını karşılayacak şekilde kullanılmıştır (Tansel, 1971, 231). Sözlüklerde hikâyenin “anlatmak, nakletmek, aktarmak, tekrar etmek, benzemek, taklit etmek” anlamları mevcuttur (Yazıcı, 1998, 479). Modern zamanlarda hikâyenin, yaşanmış ya da yaşanması muhtemel olayların okuyucu da zevk ve heyecan uyandıracak şekilde anlatıldığı edebî bir tür olarak anlamlandırıldığı görülmektedir. Türk edebiyatında hikâye, İslamiyet’in kabulünden önceki zamanlara kadar uzanır (Mazıoğlu, 1985, 19). Olağanüstü olayların konu edildiği destanlar hikâyenin temelini oluşturur. Klasik Türk edebiyatının ilk hikâye örnekleri Kutadgu Bilig ve Atabetü’l-Hakâyık’ta görülür. Daha sonra manzum, mensur, manzum- mensur karışık bir hikâye geleneği ortaya çıkar (Yağcı, 2002, 148). Klasik Türk şiirinde hikâye din, tasavvuf, aşk ve kahramanlık gibi konuların işlendiği tür ve şekillerde görülür. Fetihnâme, fütüvvetnâme, gazavâtnâme, nübüvvetnâme, mevlîd, mirâciyye, mesnevî ve pendnâme bunlardan bazılarıdır. Bu türler manzum olarak ele alınmaktadır. Bunun yanında içerisinde mensur hikâyelerin yer aldığı tezkire, tarih ve menâkıbnâme (Sona, 2015, 228) türünden metinler mevcuttur. Klasik Türk edebiyatında nesir denildiğinde akla ilk gelen türlerden biri olan tezkireler (Ünlü, 2011, 463) biyografi, hikâye ve şiirin bir arada görüldüğü (Mengi, 2017, 24) bir türdür. Tezkirelerdeki hikâyeler daha çok kulaktan dolma olması münasebetiyle küçük hikâye tarzında olup bu hikâyeler daha çok  Dr., MEB.