359 Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi Cilt: 8 Sayı: 15 Temmuz 2016, ss. 359-384 DOI: 10.14784/marufacd.266071 MERKEZ BANKASI MÜDAHALELERİNİN DÖVİZ KURLARI ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA İbrahim Yaşar GÖK[*] Gökhan ÖZKUL[**] Elvan ÖZTÜRK[***] Öz Çalışmada, TCMB döviz müdahalelerinin USD/TL döviz kurunun seviyesi ve oynaklığı üzerine et- kilerinin araştırılması amaçlanmış, 22/01/2001-04/12/2015 dönemi verileri kullanılmış ve EGARCH modeli uygulanmıştır. Çalışmada üç ayrı modelleme gerçekleştirilmiştir. Birincisinde döviz ihale ve doğrudan müdahale işlemlerinin etkileri bir arada net işlemler olarak incelenmiş, ikincisinde işlem- ler net alış ve satış işlemleri olarak ayrı ayrı ele alınmış, üçüncüsünde ise döviz ihale ve doğrudan mü- dahale işlemleri iki ayrı değişken olarak analize dahil edilmiştir. Net işlemlerin kurun seviyesinde pozi- tif bir baskı oluşturduğu, oynaklığı anlamlı olmasa da azalttığı bulguları elde edilmiş ve net işlemlerin miktarı ve sıklığının seviye üzerinde tersine etkiler oluşturduğu tespit edilmiştir. Net alış ve satış işlem- leri açısından, net satışların seviye üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, oynaklığı ise anlamlı bir şe- kilde azalttığı, net alışların ise bunun tam tersi bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Döviz ihale ve doğru- dan müdahale işlemlerinin etkileri ayrı ayrı incelendiğinde, seviye üzerinde ihalelerin anlamlı bir etkisi bulunmazken müdahalelerin ise pozitif anlamlı bir etkisinin olduğu, oynaklık üzerinde ise hem ihale hem de doğrudan müdahalelerin anlamlı etkilerinin olmadığına erişilmiştir. Genel olarak, TCMB dö- viz işlemlerinin seviyeye anlamlı bir etkide bulunduğu ve stabilizasyonu sağlama adına kısmi bir katkı sağladığına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Merkez Bankası, Kur Seviyesi, Kur Oynaklığı, Döviz Müdahaleleri Jel Kodları: E58, F31, G20 [*] Yrd. Doç. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Bankacılık ve Finans Bölümü, Yazışmadan sorumlu yazar, ibrahimgok@sdu.edu.tr [**] Yrd. Doç. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Bankacılık ve Finans Bölümü, gokhanozkul@sdu.edu.tr [***] Doktora Öğrencisi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, elvannozturk@gmail.com