“XX SAVETOVANJE O BIOTEHNOLOGIJI” Zbornik radova, Vol. 20.(22), 2015. 485 ISPITIVANJE FITOPATOGENIH ODLIKA KLINIČKIH IZOLATA PSEUDOMONAS AERUGINOSA Slobodan Vlajić, Vesna Lalošević, Stevan Maširević, Mira Mihajlović – Ukropina, Renata Iličić, Jelica Gvozdanović – Varga, Ana Takač Izvod: Postojanje mogućnosti perzistencije kliničkih izolata bakterija u biljkama, otvara pitanje o njihovim fitopatogenim svojstvima i mogućnostima da izazovu patološke promene na biljkama. Ispitivanjima su obuhvaćeni klinički izolati Pseudomonas aeruginosa i njihova mogućnost prouzrokovanja truleži na krtolama krompira, kriškama mrkve, lukovicama crnog luka, kao i hipersenzitivne reakcije (HR) na duvanu i hidrolize skroba. Kod pojedinih izolata zabeležena je mogućnost pojave simptoma truleži glavica crnog luka, dok su ostala ispitivana fitopatogena svojstva negativna. Ključne reči: fitpatogena svojstva, klinički izolati, Pseudomonas aeruginosa Uvod Pseudomonas aeruginosa je aerobna i uslovno anaerobna bakterija, prilično otporna prema mnogim spoljašnjim faktorima (Karakašević i sar., 1987). Spada u vodeće uzročnike bolničkih infekcija zbog svojih fizioloških osobina (Loughlin i sar., 2002), a kao oportunistička bakterija, javlja se kod oslabljenog imunskog sistema, nakon povreda ili uništenja normalne crevne mikroflore usled dugotrajne upotrebe antibiotika (Lalošević, 2011). Nalazi se u zemljištu, vodi i biljnom materijalu, naseljavajući ga epifitski, kao saprofit (Arsenijević, 1997). Dugo prisutno mišljenje o nemogućnosti autonomnog preživljavanja patogenih mikoorganizama u spoljašnjoj sredini (izvan organizma čoveka ili toplokrvnih životinja), danas je opovrgnuto (Litvin, 1996; ukić i sar., 2009; 2011). Istraživanja Vlajića i sar. (2014) ukazuju na mogućnost prodiranja, transporta i perzistencije humanih izolata P. aeruginosa u krastavcu, paradajzu, paprici i kupusu. Navedene činjenice, ukazuju da pojedine biljne vrste, koje se konzumiraju bez termičke obrade, Slobodan Vlajić, Univerzitet u Novom Sadu, Poljoprivredni fakultet, Trg Dositeja Obradovića 8, Novi Sad, Srbija (svlajic89@gmail.com), doktorant stipendista Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Vesna Lalošević, Univerzitet u Novom Sadu, Poljoprivredni fakultet, Trg Dositeja Obradovića 8, Novi Sad, Srbija (lvesna@polj.uns.ac.rs) Stevan Maširević, Univerzitet u Novom Sadu, Poljoprivredni fakultet, Trg Dositeja Obradovića 8, Novi Sad, Srbija (stevanm@polj.uns.ac.rs) Mira Mihajlović – Ukropina, Univerzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet, Hajduk Veljkova 3, Novi Sad, Srbija (mmukropina@gmail.com) Renata Iličić, Univerzitet u Novom Sadu, Poljoprivredni fakultet, Trg Dositeja Obradovića 8, Novi Sad, Srbija (renata.ilicic@polj.uns.ac.rs) Jelica Gvozdanović – Varga, Institut za ratarstvo i povrtarstvo, Maksima Gorkog 30, Novi Sad, Srbija (jelica.varga@nsseme.com) Ana Takač, Univerzitet u Beogradu, Poljoprivredni fakultet, Nemanjina 6, Zemun, Srbija (ancitakac@gmail.com) brought to you by CORE View metadata, citation and similar papers at core.ac.uk provided by CaSA NaRA