MATEUSZ DZIEDZIC ∗ , JANUSZ KACPRZYK ** , SŁAWOMIR ZADROŻNY *** CONTEXTUAL BIPOLARITY AND ITS QUALITY CRITERIA IN BIPOLAR LINGUISTIC SUMMARIES BIPOLARNOŚĆ KONTEKSTOWA I KRYTERIA JEJ JAKOŚCI W BIPOLARNYCH PODSUMOWANIACH LINGWISTYCZNYCH Abstract Bipolar linguistic summaries of data are assumed to be an extension of the ‘classical’ linguistic summarization, a data mining technique revealing complex patterns present in data in a human-consistent form. The extension proposal is based on the possibilistic interpretation of the ‘and possibly’ operator and introduced notion of context, which results in the introduction of the new ‘contextual and possibly’ operator. As the end user is expecting the most relevant summaries, ways of determining the quality of summary propositions (quality measures) needs to be developed. Here we focus on specifc insights into the quality measures of proposed bipolar linguistic summaries of data and present some basic examples of their correctness and necessity of introduction. Keywords: bipolarity, context, linguistic summaries, quality criteria Streszczenie Bipolarne podsumowania lingwistyczne są rozwinięciem „klasycznego” podejścia do lingwistycznego podsumowania danych, techniki ich eksploracji, której celem jest odszukanie obecnych w nich wzorców oraz zaprezentowanie ich w przystępnej dla człowieka formie. Propozycja rozwinięcia oparta jest na posybilistycznej interpretacji operatora „and possibly” oraz wprowadzonym pojęciu kontekstu, w wyniku czego zaproponowano nowy operator „contextual and possibly”. Ponieważ użytkownik oczekuje prezentacji najbardziej trafnych podsumowań, konieczne jest zaproponowanie sposobów określania ich poprawności, zwanych dalej wskaźnikami jakości podsumowań. W niniejszym artykule skupiono się na szczegółowym spojrzeniu na wskaźniki jakości bipolarnych podsumowań danych i przedstawiono proste przykłady świadczące o ich poprawności oraz konieczności ich wprowadzenia. Słowa kluczowe: bipolarność, kontekst, kryteria jakości, podsumowania lingwistyczne ∗ M.Sc. Mateusz Dziedzic, e-mail: mdziedzic@pk.edu.pl, Department of Automatic Control and Information Technology, Faculty of Electrical and Computer Engineering, Cracow University of Technology; Doctoral Studies, Systems Research Institute, Polish Academy of Sciences, Warsaw. ** Prof. D.Sc. Ph.D. Janusz Kacprzyk, Systems Research Institute, Polish Academy of Sciences, Warsaw; Department of Automatic Control and Information Technology, Faculty of Electrical and Computer Engineering, Cracow University of Technology. *** D.Sc. Ph.D. Sławomir Zadrożny, Systems Research Institute, Polish Academy of Sciences, Warsaw School of Information Technology.