Medeniyet ve Toplum / Bahar 2017 Cilt 1 Sayı 1 73 Selçuklular Döneminde Şehzâde Eğitimi † Nilay AĞIRNASLI * ÖZET Selçuklu sultanları iyi ata binmekte ve ok, yay, kılıç gibi silahları iyi kullanmaktaydılar. Bu başarıyı elde etmelerinde de askeri sahada almış oldukları eğitim, önemli bir katkı sağlamaktaydı. Ayrıca dönemin sultanı tarafından önceden kendi idarelerine verilen eyaletlere giderek devlet idaresinde önemli bir deneyim elde etmekteydiler. Selçuklu sultanlarının çoğu dikkat çekici kültürel ve ilmî bir bilgi birikimine de sahiptiler. Sultanlar arasında Türkçeden başka Farsça, Arapça, Rumca gibi dilleri bilenler vardı. Yine sultanlardan bazıları tarih kitapları okumakta, Farsça şiirler yazmakta, edebiyat, felsefe ve astronomi gibi ilmi sahalar ile yakından ilgilenmekteydiler. “Atabeg” unvanına sahip yetenekli ve bilgili devlet adamları da geleceğin sultanlarının bu eğitimlerinde mühim bir rol oynamaktaydılar. Devrin sultanı tarafından görevlendirilen bu kişiler şehzâdelerin eğitimleriyle belirli bir disiplin ve düzen içinde özel olarak ilgilenmekteydiler. Selçuklu sultanlarının çoğu ilim adamlarıyla istişarelerde bulunmayı da ihmal etmemekteydiler. Pek çok ilim adamını himaye etmekte ve onları saraylarında en iyi şekilde ağırlamaktaydılar. Bunun yanı sıra ilmi faaliyetlerin yürütüldüğü kurumlar inşa ettirmekteydiler. İşte sultanların bütün bu gerçekleştirdikleri başarılı faaliyetlerinde şehzâdelik dönemlerinden itibaren sürdürdükleri eğitim önemli bir rol oynamıştır. Sultanlar sahip oldukları eğitim sayesinde askerî, idarî ve kültürel alanlarda mühim bir temele sahip olmuşlardır. Anahtar Kelimeler: Selçuklularda askerî eğitim, Selçuklularda idarî eğitim Selçuklularda kültürel eğitim Training of Prince in Period of Seljuks Abstract The Seljuk sultans rode very well on the horse and they used very well weapon like arrow, bow, sword. The Sultans got educated in the military field. This had contributed at the their success. In addition to they gained experience about the state administration as they went to province that had been gave at the them by the sultan of the term. Most of them had cultural and scientific knowledge that was remarkable. Some of the sultan knew except Turkish other languages for example Persian, Arabic and Greek. Some of them read history books, to wrote Persians poetry and also they was interested in different field of learning like that literature, philosophy, history and astronomy. Skilled and knowledgeable dignitaries who had title that was † Bu çalışma Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Ortaçağ Bilim Dalı’na sunulmuş olan “Selçuklu Hükümdarlarının Başkomutanlık Özellikleri” isimli yüksek lisans tezinden bir kesitin geliştirilmiş ve genişletilmiş bir halidir. * Yrd. Doç. Dr., Nevşehir Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, nilaynas@yahoo.com