1 AÇIKÖĞRETİM TELEVİZYON PROGRAMLARINI İNTERNET ORTAMINDA YAYINLAMA HİZMETİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet Emin MUTLU Öğretim Görevlisi Açıköğretim Fakültesi, Anadolu Üniversitesi memutlu@anadolu.edu.tr Hülya AVDAN Öğretim Görevlisi Açıköğretim Fakültesi, Anadolu Üniversitesi navdan@anadolu.edu.tr Perihan İŞERİ Öğretim Görevlisi Açıköğretim Fakültesi, Anadolu Üniversitesi piseri@anadolu.edu.tr 1. ÖZET Açıköğretim Fakültesi, öğretim hizmeti sunduğu geniş öğrenci kitlesine ulaşmada, yoğun biçimde kitle iletişim araçlarından yararlanmaktadır. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi, kurulduğu yıl olan 1982’den bu yana, TRT 4 eğitim kanalı aracılığıyla yaptığı yayınlarla, televizyondan öğretimi destekleyici bir araç olarak yararlanmaktadır. Uzaktan Eğitimin hedef kitlesine ulaşmada kullandığı iletişim kanalları içinde televizyon, ayrıcalıklı yerini günümüzde de korumaktadır. Hızla ilerleyen internet teknolojisi ve artan internet kullanımı Açıköğretim bünyesinde bulunan televizyon programlarını kayıtlı öğrencilerin zamana ve mekâna bağımlı kalmadan TV programlarına erişmeleri için web ortamında yayınlamaktadır. Bu çalışmada Açıköğretim Fakültesi’nce gerçekleştirilen TV programlarının Bilgisayar Destekli Eğitim biriminde e-Televizyon hizmetinin tasarımı ve uygulamasında kullanılan yöntemler, karşılaşılan sorunlar ve elde edilen deneyimler incelenmiştir. 2. GİRİŞ Televizyon neredeyse her evde bulunan ve yaygın olarak kullanılan bir kitle iletişim aracıdır. Bu nedenle, televizyonu bir eğitim aracı olarak kullanmanın hem öğrenci hem de uzaktan öğretimci açısından olumlu yanları vardır. Ulaşma maliyetinin düşüklüğü ve uzaktan öğrenen bireyde aidiyet duygusu yaratmadaki katkıları bunların başında gelmektedir. 1 Uzaktan öğretim sistemlerinde televizyon; bant yayın aracılığıyla etkileşimsiz ya da çeşitli teknolojilerin yardımıyla etkileşimli olarak kullanılabilmektedir. Etkileşimsiz kullanımda, programlar önceden üretilerek videokaset olarak veya yayın aracılığıyla dağıtılır. Açıköğretim Fakültesi’nde televizyon programları Televizyon Yapım Merkezi’nde üretilmekte ve TRT kanallarında banttan yayınlanmaktadır. Günümüzde kitle iletişim araçlarının gelişen teknolojiye koşut olarak çeşitlenmesi ve ortak sunumlara olanaklar tanınması nedenleriyle; üretilen bir televizyon programının hedef kitlesine ulaşması artık bir televizyon ekranıyla sınırlı değildir. Sayısal teknolojinin getirdiği olanaklar, öğretim ortamları arasında kusursuz paylaşımlar sağladığından; öğrencinin televizyon yayınında izleyemediği bir dersi; web sitesinde, videokasette ya da ağ bağlantısı olmayan bir bilgisayarda disk üzerinden izleyebilmekte, dilediği sayıda yineleyebilmektedir. Öğrencilere gönderilecek (veya aynı zamanda öğrenci bürolarında bulundurulacak) video ve ses kasetleri, kalıcılığı ve istenildiği kadar tekrarı öğrencinin hizmetine sunmaktadır. Bu tek yanlı iletişime, bilgisayar teknolojisi aracılığıyla iki yönlülük kazandırılmıştır. Açıköğretimin yararlandığı öğretim gereçlerinden biri olan bilgisayar destekli öğretim, bu olanağı kullanıma sunmaktadır. Öğrenciler için televizyon programları öğrencilerin istekleri doğrultusunda VCD ya da DVD olarak dağıtılmaktadır. Öğrencilerin her zaman erişebilmelerini sağlamak amacı ile 2003–2004 öğretim yılından itibaren TV programlarının web ortamında yayınına başlanmıştır. 2005 Mayıs Açıköğretim e-öğrenme portalının hizmete girmesi ile e-Televizyon hizmeti de bu portal içine alınmıştır. 3. UZAKTAN EĞİTİMDE TELEVİZYON Eğitimsel Televizyon (ETV, Educational Television) Televizyonun eğitimde yardımcı bir araç olarak kullanılmasını amaçlayan, eğitim programları yayımlayan televizyon koludur.(Özön, 1981). Video tabanlı öğretim uzaktan öğrenmenin birçok türünde yaygın bir ortak paydadır. Her ne kadar basılı materyal kursları baştanbaşa daha geniş rol oynasa da, öğretim ulaştırılmasında siyah beyaz eğitimsel filmlerin ilk zamanlarından beri uzaktan öğrenmede video başlıca dayanak olmuştur 2 . Internet öğretimsel amaçlar için videonun kullanılmasını yeniden canlandırmıştır. Bu yarış sesi doğal şekilde ulaştırmak için internet protokol paketlerinin kullanımı aktarım teknolojilerinin yaratılması üzerinedir. Geçen yüzyıl boyunca önde gelen varsayım videonun öğrenme için en önemli 1 Öğretim Teknolojisi Olarak Televizyonda Görselleştirme ve Sunuş: Okulöncesi Öğretmenliği Lisans Programı Uygulamaları 2 Video-Based Instruction in Distance Learning: From Motion Pictures to the Internet, Handbook of distance education Erlbaum Associates, 2003