Turkiye Klinikleri J Neur 2014;9(1) 22 Multipl Sklerozda Anti-İnterferon-Beta Antikorları ÖZET Günümüzde biyoteknolojik metotlar ile üretilen 250’den fazla biyofarmasötik, farklı spektrumdaki hastalıkların tedavisi amacıyla kullanılmaktadır. Bu ilaçların klinik yararlarına karşın potansiyel immünojenisiteleri nedeniyle hastaların bir kısmında özellikle nötralizan et- kinliğe sahip anti-drog antikorları (ADA)’nın sentezlenmesi tedavi etkinliğini olumsuz yönde et- kileyebilen önemli faktörlerden biridir. ADA’lara ilişkin gerek bilimsel gerekse klinik veri ve deneyimler özellikle multipl skleroz (MS)’da anti-interferon-beta (IFNβ) antikorları üzerinde yoğunlaşmıştır. IFNβ, MS tedavisinde en sık tercih edilen birinci basamak hastalık modifiye edici tedavi uygulaması olmasına karşın, hastaların bir kısmında tedavi etkinliğini olumsuz yönde etkileyebilen anti-IFNβ antikorları gelişebilmektedir. Bu nedenle IFNβ tedavisi süresince özellikle yüksek titre ve kalıcı nitelikteki nötralizan antikor (NAb) tespit edilen MS’li hasta- larda tedavinin sonlandırılarak, IFNβ dışında alternatif tedavi seçenekleri ile yeni bir tedavinin düzenlenmesi gerektiği öne sürülmektedir. Buna karşın gerek bu amaçla kullanılacak laboratu- var yöntemleri gerekse IFNβ’nın özellikle uzun dönemli tedavi etkinliği üzerinde NAb’ların olumsuz etkisinin gösterilmesine ilişkin konularda henüz tam bir uzlaşma yoktur. Bu derlemede, IFNβ’nın MS’de etki mekanizmaları, anti-IFNβ antikorlarının immünolojik özellikleri ve labo- ratuvar tanısı ile biyolojik ve klinik önemine ilişkin bilimsel literatürün gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Multipl skleroz; interferon-beta; antikorlar, nötralizan; miksovirüs rezistans proteinler ABSTRACT Today, more than 250 biopharmaceutical agents produced by biotechnological meth- ods are used for the treatment of the diseases in highly different spectrums. Despite the clinical benefits of these drugs, one of the most important factors which impair the effectiveness of the therapy in some patients is the production of antidrug antibodies (ADAs) with neutralizing ca- pacity due to their potential immunogenicity. Both scientific and clinical experiences regarding ADAs are concentrated in multiple sclerosis (MS) and especially on anti-interferon-beta (IFNβ) an- tibodies. Although IFNβ is the most preferred first-line immunomodulatory treatment in MS, in some of the patients the production of ADAs may impair the therapeutic effect of IFNβ. Hence, in MS patients with especially persistant and high-titer neutralizing antibodies (NAb), it is rec- ommended that IFNβ treatment should be stopped and a switch to an alternative non-IFNβ ther- apy should be considered. However, there is still no clear-cut consensus on neither laboratory methods used for this purpose nor the negative impact of NAbs on the therapeutic effects of IFNβ for particularly extended periods of treatment. In this review, to overview the mechanisms of ac- tion of IFNβ in MS, the immunological properties of anti-IFNβ antibodies, and the laboratory di- agnosis in addition to their biological and clinical importance is aimed in the light of the relevant literature. Key Words: Multiple sclerosis; interferon-beta; antibodies, neutralizing; myxovirus resistance proteins Turkiye Klinikleri J Neur 2014;9(1):22-41 Bülent ÇAKAL a a Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE), İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, İstanbul Geliş Tarihi/Received: 11.06.2013 Kabul Tarihi/Accepted: 09.01.2014 Yazışma Adresi/Correspondence: Bülent ÇAKAL İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE), İstanbul, TÜRKİYE/TURKEY bulentcakal@yahoo.com Copyright © 2014 by Türkiye Klinikleri DERLEME