Przegląd Geografczny 2021, 93, 1, s. 103-122 htps://doi.org/10.7163/PrzG.2021.1.6 htps://www.igipz.pan.pl/przeglad‑geografczny.html Wpływ warunków meteorologicznych na zachorowalność na grypę w wybranych polskich miastach Impact of meteorological conditions on infuenza morbidity in the selected Polish cities Katarzyna Lindner-Cendrowska Instytut Geografi i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN ul. Twarda 51/55, 00‑818 Warszawa klindner@twarda.pan.pl Zarys treści. Celem opracowania jest ocean wpływu czynników meteorologicznych (temperatury powietrza, względnej i bezwzględnej wilgotności powietrza, prędkości wiatru, zachmurzenia i opadów) na zachorowalność na grypę w wybranych czterech dużych miastach w Polsce – Krakowie, Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu. Dane meteorologiczne z czterech stacji IMGW, obejmujące sześć lat (2013‑2018) zostały zestawione z cotygodniowy‑ mi raportami wojewódzkich stacji sanitarno‑epidemiologicznych o zachorowalności na grypę i choroby grypopo‑ dobne (ILI) z tego samego okresu. W celu uchwycenia nieliniowej zależności między ekspozycją na dane warunki atmosferyczne, a zapadalnością na grypę, przeprowadzono analizę materiału za pomocą korelacji Spearmana oraz uogólnionych modeli liniowych o rozkładzie ujemnym dwumianowym, wiązanych logarytmicznie. Wyka‑ zano silny ujemny związek między wilgotnością bezwzględną powietrza, a infekcjami grypowymi (RR = 0,738) oraz dodatnią relację między ILI a temperaturą minimalną (RR = 1,148). Wpływ prędkości wiatru, zachmurzenia i opadów na zachorowalność jest mniej oczywisty. Zaproponowany model może być z powodzeniem stosowa‑ ny w odniesieniu do każdej grupy wiekowej mieszkańców polskich miast, lecz największą zgodność wykazuje w przypadku osób, mających co najmniej 65 lat (AIC = 6943,9). Model ten daje też dobre przybliżenie zachoro‑ walności na grypę w poszczególnych porach roku, choć jedynie wilgotność bezwzględna powietrza, temperatura minimalna i prędkość wiatru są statystycznie istotne w ciągu całego roku. Co więcej, zaobserwowano, że najwyż‑ szą mocą predykcyjną (AIC = 8644,97) charakteryzował się model dla 1‑tygodniowego przesunięcia czasowe‑ go między warunkami pogodowymi, sprzyjającymi rozprzestrzenianiu się wirusa, a wzrostem zachorowalności na ILI. Choć zmienne meteorologiczne są istotnymi statystycznie predykatorami zapadalności na infekcje gry‑ powe, istnieją również pozaśrodowiskowe czynniki, które mogą znacznie wpływać na sezonowość i złożoność epidemii grypy w polskich miastach. Słowa kluczowe: grypa, zachorowalność, warunki meteorologiczne, polskie miasta, regresja ujemna dwumianowa. Keywords: infuenza, morbidity, meteorological conditons, Polish cites, negatve binomial regression. Wstęp Grypa jest wysoce zakaźną chorobą wirusową, która występuje na całym świecie, wywo‑ łując okresowo epidemie. Szacuje się, że z powodu zakażenia grypą i wirusami grypopo‑ dobnymi rocznie na świecie choruje od 330 mln do 1,575 mld ludzi, z czego 0,5‑1 mln przypadków infekcji kończy się zgonem (Brydak, 2012). W Polsce w okresie 1961‑2018 największą zapadalność na grypę i choroby grypopodobne odnotowano w roku 1971