89 1. Giriş Antrenörlerin çoğu fiziksel olarak benzer yeteneklere sahip bir rakip karşısında kazanılan müsabaka/yarışmanın yaklaşık %50’sinin psikolojik hazırlıkla mümkün olduğunu belirtmektedir (Weinberg &Gould 2019 ). Zihinsel antrenman; gerçekleştirilecek olan görevin, performans öncesindeki bilişsel provalarıdır (Driskell vd., 1994). Zihinsel antrenman ile sporcu, fiziksel ve mental yorgunluğu kontrol altına alarak, duygusal açıdan kendisini kontrol etmesi ve tam bir toparlanma sağlaması için herhangi bir psikolojik strateji uygulayarak stresi azaltmayı amaçlamaktadır (Cardano, 2014). Sporda zihinsel antrenman, sporcuların rekabet ve antrenmanda yaşadığı zorluklarla daha iyi başa çıkmalarına yardımcı olmayı amaçlar (Vealey, 2007). Zihinsel beceri ve zihinsel teknikler arasında kavramsal olarak farklılıklar vardır. Zihinsel beceri; mevcut bir antrenman görevi (hedef), dikkat odağı veya stresle başa çıkma becerisini öğrenme olarak ifade edilirken, zihinsel teknik ise; bir hedefi başarmak için kullanılan (zihinsel canlandırma, kendinle konuşma) süreçtir (Yarayan ve İlhan,2018). Zihinsel antrenman teknikleri olarak; odaklanma çalışmaları, kendinle konuşma, zihinde canlandırma, gevşeme antrenmanı, olumlu düşünme, nefes teknikleri, biyolojik geri bildirim gibi uygulamaların öne çıktığı görülmektedir (Konter, 1999; Aktop, 2008; Weinberg & Gould, 2019). JSAR 2021, 3 (2) 89-97 Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi https://dergipark.org.tr/jsar *Sorumlu yazar /Corresponding author. Arş.Gör, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, melekkozak@kmu.edu.tr, 0000-0002-5279-2703 Sporcularda zihinsel antrenman becerileri ile bilinçli farkındalık Mental training skills with mindfulness in athletes Melek Kozak 1* , Erdal Zorba 2 , Akan Bayrakdar 3 1 Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, melekkozak@kmu.edu.tr, 0000-0002-5279-2703, 2 Gazi Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, erdalzorba@gazi.edu.tr, 0000-0001-7861-8204, 3 Bingöl Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, akanbayrakdar@gmail.com, 0000-0002-3217-0253 ÖZET ABSTRACT Araştırmanın amacı, sporcuların zihinsel antrenman becerileri ile bilinçli farkındalık düzeylerini; cinsiyet, spor branşı, sporculuk düzeyi ve spor deneyimi bakımından incelemek ve zihinsel antrenman becerileri ile bilinçli farkındalık arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Çalışmanın araştırma grubunu 338 (163 kadın; 175 erkek) sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, “Sporda Zihinsel Antrenman Envanteri(SZAE), “Sporcu Bilinçli Farkındalık Ölçeği (SBFÖ)” ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde; veriler normal dağılım göstermediği için ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi, çoklu karşılaştırmalarda, Kruskall Wallis testi, iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemek için Sperman korelasyon testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; kadın sporcuların kişiler arası beceriler, kendinle konuşma ve zihinsel canlandırma alt boyutları erkek sporculara göre daha yüksek bulunmuştur. Kadın sporcuların farkındalık düzeyi erkek sporculara göre daha yüksektir. Sporcuların spor deneyimi arttıkça, zihinsel antrenman becerileri de artmaktadır. Sporculuk deneyimi fazla olan sporcuların, farkındalık, yeniden odaklanma düzeyleri ve bilinçli farkındalık düzeyleri düşük olan sporculara göre daha iyidir. Profesyonel sporcuların zihinsel antrenman becerileri ve bilinçli farkındalık düzeyleri amatör sporculara göre daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Sporcuların bilinçli farkındalık düzeyleri ile zihinsel antrenman becerileri arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. The aim of the research is to determine the mental training skills and mindfulness levels of the athletes; to examine in terms of gender, sports branch, level of sportsmanship and sports experience and to reveal the relationship between mental training skills and mindfulness.Sample of this study consisted of 338 (163 female; 175 male) athletes. The data were collected used the “Personal Information Form, “Mental Training Qestionnaire-(SMTQ)” and “Mindfulness Inventory for Sport (MIS)”. The analysis of the data; since the data not showed normal distribution, Mann- Whitney U test was used for paired comparison and Kruskall Wallis test for multiple comparisons, and the Sperman correlation test to examine the relationship between two variables.According to the analysis results; Interpersonal skills, self-talk and mental imagery sub-dimensions of female athletes were found to be higher than male athletes.The mindfulness level of female athletes is higher than male athletes.As the sports experience of the athletes increases, their mental training skills also increase. Athletes with a lot of sports experience; awareness, refocus levels and mindfulness levels are better than athletes with low experience.It has been determined that the mental training skills and mindfuness levels of professional athletes are better than amateur athletes.A positive correlation was found between the mindfulness levels of the athletes and their mental training skills. MAKALE Bİ LGİ Sİ /ARTICLE INFO Anahtar Kelimeler: Bilinçli Farkındalık, Zihinsel Antrenman, Sporcu Key Words: Mindfulness, Mental Training, Athlete Gönderme Tarihi/Received Date: 24.11.2021 Kabul Tarihi/Accepted Date: 27.12.2021 Yayımlanma Tarihi/Published Online: 31.12.2021 Araştırma Makalesi / Research Article