HACI BEKTÂŞ VELİ Cengiz Gündoğdu* GİRİŞ acı Bektâş Velî, yaygın bir şöhrete sahip olmasına rağmen, hayatı ve tarihî f kişiliği hakkında bir araştırmacının arzu edeceği tafsilat, nerede ise yok denecek kadar azdır ve olanlar da genelde menkabeler ve sözlü rivâyetlere da - yanmaktadır. Ancak ilgili malumatın bize menkabeler ve sözlü rivâyetlerle ulaş - m ış olması ve sonraki dönem yazılı kaynaklarındaki bilgilerin de sınırlı olması onun tarihî kişiliğine gölge düşürmemektedir. Kaldı ki yetersiz de olsa söz ko - nusu kaynaklar, Hacı Bektâş Velî hakkında genel olarak fikir edinmemize im - kân sağlamaktadırlar. İhtilaf onun hayatının detaylarındadır. Bunları -az da ol - sa- tarihî kaynaklar ve onların şâhitliğinde menkabevî bilgilerin her birinin da - yandığı tarihsel ve sosyal özü yakalayarak çözümlemek mümkün olabilmektedir. Bu noktada asıl problem Hacı Bektâş Velî ve Bektaşîlik gibi çok geniş bir araştırma alanının genel karakteristiklerini, dinî, tasavvufî, sosyo-kültürel alt yapısını ve bu yapıyı oluşturan parametreleri tespite yönelik araştırmalarda iki önemli açmazın ortaya çıkmış olmasıdır. Bunlardan biri, araştırmacıların mev - cut kaynakları incelerken, ‘ seçmeci ’ bir yol takip ederek arzuladıkları içerikle - ri ön plana çıkarmaları ve “ olan ” üzerinde yoğunlaşmak yerine “ olması istene - ni ” kabul etmeleri, diğeri de dinamikleri ve değişkenleri dikkate almadan ya - pılan ve sistematik olmayan yorum denemeleridir. Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi.