CBÜ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ Cilt:17, Sayı:3, EYLÜL 2019 Geliş Tarihi: 18.01.2019 Doi: 10.18026/cbayarsos.514544 Kabul Tarihi: 21.08.2019 ARAPÇA GÜZEL SÖZLER DERLEMESİ NESRÜ’L-LEÂLÎ’NİN MENSUR BİR TERCÜMESİ Âdem CEYHAN 1 Hasan YILMAZ 2 Öz Nesrü’l-leâlî, Hz. Ali’nin binlerce sözü arasından Tabersî’nin (öl. 548/ 1154) seçip elifba sırasına göre hazırladığı bir kitapçık olup 290 civarında Arapça vecize ihtiva eder. Ahlâk ve adaba ait fikir ve tavsiyeleri dile getiren bu hikmetli sözler, asırlar boyunca çeşitli âlim, şair ve yazarlarımız tarafından tercüme ve şerh edilmişti r. Türk edebiyatı tarihinde tespit edilebilen en eski örnekleri 15. asırda meydana getirilmiş Nesrü’l-leâlî tercüme ve şerhleri, yüzyıllar boyunca devam etmiştir. 15-19. asırlar arasında yekûn olarak on dört ilim adamı, şair ve yazar tarafından çevrilen yahut şerh edilen bu derlemenin mütercimleri arasında Ali Şîr Nevâî, Kastamonulu Latîfî, Muallim Nâcî gibi bazı tanınmış edebî şahsiyetler de vardır. Söz konusu Arapça vecizeler kitapçığının, mütercimi belli olmayan Türkçe tercümelerine de rastlanır. Bu çalışmada önce Nesrü’l-leâlî’nin hangi tarihte ve kimin tarafından yapıldığı belli olmayan Arap harfli mensur Türkçe tercümelerinden biri tanıtılmış; sonra bahsi geçen kitapçığın yeni harflere çevrilen metnine yer verilmiştir. İsmi belirsiz mütercimin, vecizeleri çevirdikten sonra onlardan çıkardığı fikir veya tavsiyeleri de ifade ettiği görülür. Bahis konusu tercümenin devamında bulunan ve insanlarla iyi geçinme adabına dair on bir tavsiyeyi içine alan kısa Arapça metinle onun Türkçe tercümesi de -aynı mütercimin eseri olabileceği düşünülerek- çalışmaya dâhil edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hz. Ali, vecize, Nesrü’l-leâlî, tercüme, adap. COMPILATION OF ARABIC WORDS A PROSAICALLY TRANSLATION OF NESRÜ’L-LEÂLÎ Abstract Nesrü’l-leâlî is a booklet that is prepared by Tabersî and it contains approximately 290 Arabic aphorisms of Hz. Ali chosen among his thousands words which was organized in accordance with the order of elifba. These wise words which express the ideas and 1 Prof. Dr., Manisa Celal Bayar Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, ceyhanadem@hotmail.com 2 Öğr. Gör. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Türk Dili Bölüm Başkanlığı, hyilmaz45@hotmail.com