1 P R A C A O R Y G I N A L N A O Adres do korespondencji: dr n. med. Elżbieta Grochans, Samodzielna Pracownia Propedeutyki Pielęgniarstwa PUM, ul. Żołnierska 48, 71–210 Szczecin, tel. (91) 480 09 10, faks (91) 480 09 05, e-mail: grochans@sci.pam.szczecin.pl Elżbieta Grochans 1 , Daria Schneider 1 , Małgorzata Szkup-Jabłońska 1 , Magdalena Kuczyńska 1 , Anna Jurczak 1 , Anna Grzywacz 2 , Bożena Mroczek 3 , Beata Karakiewicz 3 1 Samodzielna Pracownia Propedeutyki Pielęgniarstwa Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego 2 Katedra i Klinika Psychiatrii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego 3 Zakład Zdrowia Publicznego Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego cena czynników wpływających na odczuwanie komfortu i dyskomfortu chorych dializowanych z wykorzystaniem teorii Katharine Kolcaby The assessment of factors affecting the perception of comfort and discomfort in dialyzed patients with the use of Katharine Kolcaba’s theory STRESZCZENIE Wstęp. Komfort życia pacjentów poddawanych zabiegom dializoterapii może ulec znacznemu obniżeniu. Ocenę poziomu odczuwanego komfortu wśród chorych dializowanych przeprowadzono w oparciu o Teorię Komfortu Katharine Kolcaby. Cel pracy. Celem pracy była ocena czynników wpływających na odczuwanie komfortu i dyskomfortu chorych dializowanych. Materiał i metody. Badaniem objęto 95 chorych dializowanych w szczecińskich ośrodkach dializ. Wśród ankietowanych 54% stanowiły kobiety, 46% — mężczyźni. Średnia wieku badanych to nieco ponad 54 lata, przedział wiekowy waha się od 18 do powyżej 80 lat. Do badania zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem Generalnego Kwestionariusza Komfortu (GCQ) oceniającego komfort w 4 aspektach: fizycznym, psychoduchowym, społecznym i środowiskowym. Wyniki. Zadowalający poziom komfortu uzyskano w aspekcie środowiskowym (68,2%), najniższy komfort chorzy uzyskali w aspekcie fizycznym (54%), natomiast aspekt psychoduchowy otrzymał 66,08%, a aspekt społeczny — 54,96%. Ocena ogólnego poziomu komfortu chorych wniosła 3,04 pkt (60,80%). Wnioski. 1. Zastosowanie interwencji pielęgniarskich w obrębie aspektu fizycznego i społecznego u pacjentów dializowanych może w znaczą- cym stopniu wpłynąć na podniesienie poziomu odczuwanego przez nich komfortu. 2. Źródłem wiedzy dotyczącej oczekiwań i potrzeb pacjen- tów pozwalającym na racjonalne planowanie opieki jest regularne prowadzenie badań dotyczących komfortu pacjentów dializowanych. Problemy Pielęgniarstwa 2012; 20 (1): 1–7 Słowa kluczowe: teoria komfortu, dializoterapia, adaptacja, Kolcaba ABSTRACT Introduction. The comfort of life in dialyzed patients may be considerably lowered. The assessment of its level was based on Katharine Kolcaby’s Theory of Comfort. Aim of the study. The aim of this study was to assess factors which affect the feeling of comfort or discomfort in dialyzed patients. Material and methods. The study involved 95 patients dialyzed in dialysis centres in Szczecin. Some 54% of respondents were women and 46% — men. The average age was slightly more than 54 years, and the range of age was between 18 and above 80. The study was based on a diagnostic survey performed using the General Comfort Questionnaire (GCQ) for measuring the holistic comfort divided into physical, psychospiritual, sociocultural, and environmental aspects. Results. Satisfactory level of comfort was noted in all aspects, namely the environmental aspect — 68.2%, psychospiritual aspect — 66.08%, sociocultural aspect — 54.96%, and the physical aspect — 54%. The score of general comfort level was 3.04 points (60.80%). Conclusions. 1. Implementation of nursing intervention in the physical and social aspects may significantly improve the level of comfort of dialyzed patients. 2. The knowledge of patients’ needs and expectations is necessary to plan nursing care and the main source of such knowledge is regular research on comfort levels in dialyzed patients. Nursing Topics 2012; 20 (1): 1–7 Key words: the theory of comfort, dialysis therapy, adaptation, Kolcaba