Tarih Okulu Dergisi (TOD) Aralık 2020 Yıl 13, Sayı XLIX, ss.4467-4500. Journal of History School (JOHS) December 2020 Year 13, Issue XLIX, pp.4467-4500. DOI No: http://dx.doi.org/10.29228/Joh.47310 Makale Türü: Araştırma makalesi Article Type: Research article Geliş Tarihi: 02.11.2020 Kabul Tarihi: 14.11.2020 On-line Yayın: 30.12.2020 Submitted: 02.11.2020 Accepted: 14.11.2020 Published Online: 30.12.2020 Atıf Bilgisi / Reference Information Kaygusuz, İ, Özkul, M. & Kaya, Y. (2020). Modernleşme Sürecinde Din ve Dinde Yeni Eğilimler. Journal of History School, 49, 4467-4500. [4467] MODERNLEŞME SÜRECİNDE DİN VE DİNDE YENİ EĞİLİMLER 1 İbrahim KAYGUSUZ 2 , Metin ÖZKUL 3 & Yaşar KAYA 4 Öz İnsanlık tarihinde yeni bir kültürel durum ve bilinç düzeyine karşılık gelen modernleşme olgusu aydınlanma, endüstrileşme ve küreselleşme süreçleri ile yaygın bir yaşam biçimine erişmiştir. Geleneksel ilişki biçimlerini ve inanç sistemlerini etkileyen modernleşme aile, hukuk, ekonomi ve siyaset başta olmak üzere bütün kurumları doğrudan etkilemiştir. Modernleşme, dinin tarihsel gücünü ve tekelci konumunu ortadan kaldırmıştır. Böylece geleneksel toplumun dinle iç içe olan muhafazakâr özelliği değişime uğramış, insan kutsallığından arındırılmış ve düşünce sekülerleşmiştir. Modernleşmenin yansımaları olan sekülerleşme, çoğulculuk ve bireyselleşme olguları geleneksel, kurumsal dinin yerine öznelleşen bir din anlayışını ikame etmiştir. Modern dünyanın belirsizlikleri ve anlam krizleri bu bağlamda dine karşı yeni bir yönelişi beraberinde getirmiştir. Yeni Dini Hareketler ve New Age akımları bu yönelişin somutlaştığı alanlar olmuştur. Batı dünyasında birçok insanı inanç ve davranış düzeyinde etkileyen Yeni Dinî Hareketler, modern dönemin yeni şartlarına uyum ve uyumsuzluğun tepkisel tezahürleri olarak kendine yaşam alanı bulmaktadır. Yeni Dinî Hareketler dini inancın yanında, bilimsel düşünce, zihin, ruh ve beden sağlığı, tıbbi tedavi, tüketim vb. alanları içeren bir yapıya sahiptir. Kültürleri ve inançları dönüştüren modernleşme olgusu zamanla İslam toplumlarını da etkileyerek cemaat karakterini dönüştürmüştür. Bu çalışma, modernleşmenin dini oluşumlara yönelik etkilerini; sekülerleşme, çoğulculuk ve 1 Makale yazımı yazar etki oranı: 1.yazar: % 40, 2. yazar: % 30, 3. Yazar. %30. 2 Dr., MEB, ibrahimkaygusuz@gmail.com, Orcid: 0000-0001-9682-751X 3 Prof. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü, metinozkul@sdu.edu.tr , Orcid: 0000-0003-2511-9780 4 Doç. Dr., İnönü Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü, yasar.kaya@inonu.edu.tr, Orcid: 0000-0002-8294-5432