383 Eğitim ve Bilim 2014, Cilt. 39, Sayı 173 Uyarlanabilir Ortamlarda Öğrenci Başarısının Değerlendirilmesi Meltem ERYILMAZ 1 Nurettin ŞİMŞEK 2 Atılım Üniversitesi Ankara Üniversitesi Öz Bu deneysel araştırmada uyarlama bulunan ve bulunmayan öğrenme ortamlarında önbilgi düzeylerine göre gruplanan öğrencilerin akademik başarıları değerlendirilmiştir. Araştırmada Moodle platformu üzerinde üç farklı ortam geliştirilmiştir. Ortamlar, uyarlamaların olmadığı, sayfalarda yer alacak bilginin sunum şekline ilişkin değişiklikleri içeren içerik uyarlamalarının bulunduğu ve bağlantı yapısını başitleştirerek uygun bağlantıları sunan gezinme uyarlamaların bulunduğu ortamlar şeklinde tasarlanmıştır. Öğrenciler tasarlanan ortamlarda beş hafta çalışmışlardır. Öğrencilerin deneysel işlem öncesi konu alanına ilişkin bilgi düzeylerini belirlemek ve deneysel işlem sonrasında akademik başarılarını ölçmek amacıyla çoktan seçmeli bir test ve bir uygulama sınavı hazırlanmıştır. Öntest ve sontest olarak verilen testlerden elde edilen başarı puanlarından elde edilen bulgular, uyarlanabilir olan ve olmayan öğrenme ortamlarında çalışan öğrencilerin akademik başarılarının farklılaşabileceğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Uyarlanabilir ortam, uyarlanabilir içerik, uyarlanabilir gezinme, akademik başarı, bilgi düzeyi Giriş Günümüzde yeni eğitim teknolojilerinin özellikle web tabanlı sistemlerin hızlı gelişimi, beraberinde öğrenme ve öğretme süreçlerinin de değişmesine yol açmıştır. Web desteği ile amaçlanan, öğretimde öğrencinin etkinliğinin arttırılarak öğretim ortamlarının kalitesini ve verimliliğini yükseltmektir (Georgieva, Todorov ve Smrikarov, 2003; Baylari ve Montazer 2009). Web tabanlı öğrenme ortamlarında kullanılan elektronik posta, sesli ve görüntülü konferans, sohbet odaları gibi seçenekler sayesinde bilgiye ulaşım ve bilginin paylaşımı hız kazanmıştır (Hong, Chen Chang ve Chen, 2007). Son yıllarda zaman ve mekan bağımlılığını ortadan kaldıran web tabanlı uzaktan öğrenme ortamlarında bireysel farklılıkların da önemine dikkat çekilmiş ve kişiye göre uyarlanabilen öğrenme ortamları ile ilgili uygulamalar artış göstermiştir (Drexler, 2010; Chen ve Duh, 2008; Baylari ve Montazer, 2009; Millwood, Powell ve Tindal, 2008; Hong, Chen, Chang ve Chen, 2007). Bireysel farklılıklar, web tabanlı öğretimi etkileyen faktörlerden biridir (Alessi ve Trollip, 2001). Geleneksel web tabanlı öğrenme ortamlarında genellikle her kullanıcı için aynı bağlantı yapısı ve sayfa içerikleri sunulur. Eğitim açısından bakıldığında bu ortamlar geniş olanaklara sahiptir ve kullanıcıya sınıf ortamından bağımsız, bireysel öğretime uygun ortam sunar (Atıcı, 2002). Fakat bu sistemlerdeki zengin bağlantı yapısı öğrencinin bilgi yoğunluğu içerisinde kaybolmasına ya da aşırı bilişsel yüklenmesine sebep olabilmekte bu da öğrencinin akademik başarısını olumsuz yönde etkileyebilmektedir (Dias ve Sousa, 1997). Bu karmaşıklığı gidermek ve bilgiye erişimi kullanıcı kontrollü hale getirmek amacı ile araştırmacılar kullanıcıların hedefleri, ilgileri ve tercihlerinin bir modelini oluşturarak, öğrenme ortamını yapılandıran ve herbir kullanıcı için öğretimi kişiselleştiren uyarlanabilir öğrenme ortamlarını geliştirmişlerdir (Brusilovsky, 1998; Smith, 1999; Wu, 2002; Somyürek, 2008). 1 Dr., Meltem Eryılmaz, Atılım Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, meltem_eryilmaz@atilim.edu.tr 2 Prof. Dr., Nurettin Şimşek, Ankara Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü, Nurettin.Simsek@ankara.edu.tr