DĐYABETĐK AYAK SENDROMLU 142 OLGUNUN RETROSPEKTĐF DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Yusuf ÖZKAN ve Ark. Turkiye Klinikleri J Endocrin 2004, 2 191 Diyabetik ayak lezyonları yüksek mortalite ve morbidite nedeniyle, hem diyabetik hasta için hem de takip eden hekim için önemli bir sağlık sorunudur. Diabetes Mellituslu (DM) hastaların yaklaık dörtte birinde ayak problemleri görülmekte ve hastanede en sık ve en uzun yatı nedenlerinden birisini oluturmaktadır. 1-6 ORĐJĐNAL ARATIRMA / ORIGINAL RESEARCH. Diyabetik Ayak Sendromlu 142 Olgunun Retrospektif Değerlendirilmesi RETROSPECTIVE EVALUATION OF 142 CASES WITH DIABETIC FOOT SYNDROME Dr. Yusuf ÖZKAN, a Dr. Ramis ÇOLAK, a Dr. Kutbettin DEMĐRDAĞ, b Dr. M. Alpagan YILDIRIM, c Dr. Göksel ÖZALP, d Dr. Süleyman Serdar KOCA d a Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD, b Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, c Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi AD, d Đç Hastalıkları AD, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, ELAZIĞ Özet Amaç: Diyabetik ayak lezyonları yüksek mortalite ve morbiditesi olan, alt extremiteyi ve hayatı tehdit eden bir durumdur. Non- travmatik amputasyonların %50-70’i diyabetik hastalarda ger- çeklemektedir. Alt ekstremite amputasyon riski diyabetiklerde, diyabetik olmayanlardan 15 kat daha fazladır. Çalımamızda kliniğimizde takip ettiğimiz diyabetik ayak sendromlu hastala- rımızı retrospektif olarak değerlendirdik. Gereç ve Yöntemler: Yaları ortalama 58.0±11.5 yıl olan 92 erkek, 50 kadın toplam 142 diyabetik ayak sendromlu hasta takip e- dildi. 8 hastada (%5.6) Tip 1 DM, 134 hastada (%94.4) tip 2 DM mevcuttu. Diyabet tedavisi olarak 73 hasta (%51.8) insülin, 64 hasta (%45.1) oral hipoglisemik ilaç kullanmakta iken, 4 hasta (%2.8) diyabet için herhangi bir tedavi almıyordu. 124 hastada (%87.32) diyabetik retinopati, 125 hastada (%88.02) periferik nöropati ve 125 hastada (%88.02) diyabetik nefropati mevcuttu. Bulgular: Hastaların hastaneye bavuru anında diyabetik ayak enfek- siyonu Wagner sınıflamasına göre evrelendirildiğinde; 28 hasta (%19.7) evre 1, 48 hasta (%33.80) evre 2, 37 hasta (%26.05) ev- re 3, 24 hasta (%16.90) evre 4 ve 5 hasta (%3.52) evre 5 olarak değerlendirildi. Hastaların 66’sında (%46.47) osteomiyelit sap- tandı. Hastaların 81’i (%57.04) tıbbi tedavi ile düzelirken, 48’ine (%33.80) parmak ampütasyonu, 13’üne de (%9.15) a- yak/diz altı ampütasyonu yapıldı. Sonuç: Ülkemizde diyabetik hasta eğitiminin yeterli olmaması ve hastaların enfeksiyon ilerledikten sonra hastaneye bavurmaları amputasyon oranını artırmaktadır. Bu yüzden diyabetik hasta e- ğitimine, özellikle de ayak bakımına daha fazla önem vermemiz ve zaman ayırmamız gerektiği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, diyabetik ayak sendromu, amputasyon Turkiye Klinikleri J Endocrin 2004, 2:191-195 Abstract Objective: Diabetic foot lesions are a condition that have high mortal- ity and morbidity and that threaten lower limb extremities and life. 50-70% of non-traumatic amputations are performed on diabetic patients. The risk of lower limb extremity amputation in diabetics is fifteen times more than that in non-diabetics. In the present study we retrospectively evaluated the patients with dia- betic foot syndrome whom we followed in our clinic. Material and Methods: The evaluation included 142 diabetic foot syndrome patients whose mean age was 58.0±11.5 years and of whom 92 were males and 50 were females. Eight patients (5.6%) had Type 1 Diabetes Mellitus (DM) and 134 (94.4%) had Type 2 DM. As diabetes treatment, 73 patients (51.8%) were receiving insulin and 64 patients (45.1%) oral hypoglyce- mic agents, while 4 patients (2.8%) were not receiving any treatment at all. Of the 142 patients, 124 (87.32%) had diabetic retinopathy, 125 (88.02%) had peripheral neuropathy and 125 (88.02%) had diabetic nephropathy. Results: The evaluation of diabetic foot infection on presentation according to Wagner classification showed that 28 patients (19.7%) were stage 1, 48 patients (33.80%) were stage 2, 37 pa- tients (26.05%) were stage 3, 24 patients (16.90%) were stage 4 and 5 (3.62%) were stage 5. Sixty-six patients (46.47%) were found to have osteomyelitis. Eighty-one patients (57.04%) re- sponded to and recovered after therapy, while 48 (33.80%) had toe and 13 (9.15%) had lower limb amputation. Conclusion: Insufficiency of diabetic patient education in our country and patients’ presenting themselves after the infection pro- gresses increases amputation rate. Therefore it is seen that we need to give more attention and devote more time to foot care. Key Words: Diabetes mellitus, diabetic foot syndrome, amputation Geli Tarihi/Received: 20.02.2004 Kabul Tarihi/Accepted: 19.10.2004 Bu makale 14-18 Mayıs 2004 tarihinde Belek/Antalya’da yapılan 40. Ulusal Diyabet Kongresi’nde poster olarak sunulmutur. Yazıma Adresi/Correspondence: Dr. Yusuf ÖZKAN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD 23200, ELAZIĞ Copyright © 2004 by Türkiye Klinikleri