“IArcSAS” 1st INTERNATIONAL ARCHITECTURAL SCIENCES and APPLICATION SYMPOSIUM 27-29 October 2021 ISPARTA, TURKEY KARS KENT MERKEZİNDEKİ RUS KONUTLARININ İŞLEV DEĞİŞİKLİKLERİNİN KENTE ETKİSİ: GAZİ AHMET MUHTAR PAŞA CADDESİ ÖRNEĞİ 2 THE EFFECT OF FUNCTIONAL CHANGES OF RUSSIAN HOUSINGS IN KARS CITY CENTER: THE CASE OF GAZİ AHMET MUHTAR PAŞA STREET Ceyda FESCİ Yüksek Lisans Öğrencisi, Atılım Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı Araştırma Görevlisi, Kafkas Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Mimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı (Sorumlu yazar) Dr. Ör. Üyesi Emel AKIN Atılım Üniversitesi GSTMF Mimarlık Bölümü ÖZET Kars, tarih boyunca birçok medeniyetin hâkimiyeti altında kalmış, stratejik konumu nedeniyle önemli bir kent olmuştur. 1878-1918 yılları arasında Rus hâkimiyeti döneminde kent yeniden planlanmış, genellikle Baltık Mimarisi olarak adlandırılan, ancak Rusya'nın kendine özgü eklektik mimari üslubu ile yapılan askeri, dini, kamusal ve ticari yapılar ile konutlar kentin yeni yüzünü oluşturmuştur. Çoğu günümüze kadar ulaşan Rus hâkimiyeti döneminin yapıları kentin kültür mirasları arasındadır. Kars kent belleğinde oldukça önemli bir yer tutan Rus konutları zaman içinde kentin değişim ve gelişiminden etkilenerek günümüzde özgün işlevlerini büyük ölçüde kaybetmiş; farklı işlevlerde kullanılan konutların sayıları hızla artmıştır. Bu çalışmanın amacı, Rus hâkimiyeti dönemi konutlarının günümüzdeki mekânsal ve işlevsel değişikliklerinin incelenmesidir. Amaca koşut olarak, Rus konutlarının en fazla bulunduğu Gazi Ahmet Muhtar Paşa Caddesi (Mikhaylovskaya Ulitsa) üzerinde sınırlandırılan alandaki konutların incelenmesi hedeflenmiştir. Hedef doğrultusunda, Rus konutlarının genel mekânsal özelikleri hakkında kısaca bilgi verilmekte, araştırma alanındaki Rus konutlarına değinilmekte ve kafeye dönüştürülen bir Rus konutunun mekânsal analizi yapılmaktadır. Çalışmanın sonucunda, incelenen konutta Rus döneminin mekânsal özeliklerinin bir kısmının korunduğu, ancak özgün ve önemli bir kısmının ortadan kaldırıldığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kars, Rus Hâkimiyeti Dönemi Konutları, Mekânsal ve İşlevsel Değişiklik. 2 Bu çalışma, Atılım Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Programında, Dr. Öğr. Üyesi Emel Akın'ın danışmanlığında yürütülen, "Kars Rus Konutlarında Mekânsal ve İşlevsel Değişim" başlıklı Yüksek Lisans tezinden üretilmiştir. 826