ARTUR OLSZAK * , ELŻBIETA ZIĄBSKA ** , KAROL OSOWSKI ** ANDRZEJ KĘSY ** , ZBIGNIEW KĘSY ** DURABILITY OF HYDRAULIC CLUTCHES FILLED WITH ELECTRORHEOLOGICAL FLUIDS TRWAŁOŚĆ SPRZĘGIEŁ HYDRAULICZNYCH Z CIECZAMI ELEKTROREOLOGICZNYMI Abstract The paper presents the results of experimental tests concerning the durability of two devices, using three different electrorheological fuids as working fuids. They were: a cylinder viscous brake and a dual clutch, consisting of a cylinder viscous clutch and a hydrokinetic clutch. The concept of the control of devices flled with electrorheological working fuids involves the impact of the electric feld of variable intensity on the working fuid and thus causes changes of sheer stress in it. It also changes the transmitted torque. The studies show that the most important factors affecting the durability of a viscous brake and a dual clutch are: sealing of the workspace, including the electrorheological fuid, electrorheological fuid type, electrodes and electrical wire insulation, supplying high voltage from the power supply. Another essential factor is that the durability of the electrorheological fuid, defned by the rate of wear, is found within the ranges reported in the literature and does not differ signifcantly from the magnetorheological fuid durability. Keywords: Durability, viscous clutches and brakes, hydrokinetic clutches, adaptive fuids Streszczenie W artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych trwałości dwóch urządzeń, w których zastosowa- no trzy różne ciecze elektroreologiczne jako ciecze robocze. Były to: wiskotyczny hamulec cylindryczny oraz sprzęgło zespolone, składające się z wiskotycznego sprzęgła cylindrycznego i sprzęgła hydrokinetycznego. Koncepcja sterowania urządzeń z elektroreologicznymi cieczami roboczymi polega na oddziaływaniu polem elektrycznym o zmiennym natężeniu na ciecz roboczą i wywoływaniu w ten sposób zmian naprężeń stycznych w cieczy roboczej, a tym samym zmian przenoszonego momentu obrotowego.Z przeprowadzonych badań wy- nika, że najistotniejszymi czynnikami wpływającymi na trwałość hamulca wiskotycznego i sprzęgła zespolo- nego są: uszczelnienie przestrzeni roboczej, w której znajduje się ciecz elektroreologiczna, rodzaj cieczy elek- troreologicznej, izolacja elektrod i przewodów elektrycznych, doprowadzających wysokie napięcie z zasilacza oraz że trwałość cieczy elektroreologicznych, zdefniowana za pomocą stopnia zużycia, mieści się w zakresach podawanych w literaturze. Ponadto nie odbiega znacznie od trwałości cieczy magnetoreologicznych. Słowa kluczowe: trwałość, sprzęgła i hamulce wiskotyczne, sprzęgła hydrokinetyczne, ciecze adaptacyjne * Ph.D. Eng. Artur Olszak, New Chemical Syntheses Institute, Puławy. ** M.Sc. Elżbieta Ziąbska, Ph.D. Karol Osowski, Prof. Ph.D. Eng. Andrzej Kęsy, Prof. Ph.D. Eng. Zbigniew Kęsy, Institute of Applied Mechanics and Energetics, Faculty of Mechanical Engineering, Kazimierz Pulaski University of Technology and Humanities in Radom. TECHNICAL TRANSACTIONS MECHANICS 5-M/2016 CZASOPISMO TECHNICZNE MECHANIKA DOI: 10.4467/2353737XCT.16.288.6120