Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 11/3 Winter 2016, p. 1485-1510 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9467 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY Article Info/Makale Bilgisi  Received/Geliş: 15.03.2016 Accepted/Kabul: 14.04.2016  Referees/Hakemler: Doç. Dr. E. Özlem YİĞİT – Doç. Dr. Erkan YAMAN This article was checked by iThenticate. DEĞER SINIFLAMASI ÜZERİNE AKSİYONEL BİR DENEME Yusuf KESKİN * ÖZET Değer kavramı literatürde sonsuz düşüncelerden davranışsal eylemlere kadar her şeyi kapsayacak şekilde verilmektedir. Bu kadar geniş bir alanı kapsayan değerlerin çok farklı sınıflamalarının yapılması da doğaldır. Yapılan değer sınıflamaları incelendiğinde, üzerinde anlaşmaya varılmış genel geçerli bir değerler sınıflamasının olmadığı daha ilk bakışta tespit edilebilmektedir. Değer sınıflamalarının daha çok yabancı literatüre dayandığı görülmekte olup, ülkemiz özeli düşünüldüğünde bu konuda yapılan çalışmaların çok sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle çalışmada, değer eğitimini bizzat veren öğretmenleri temel alarak Türkiye’ye özel bir değer sınıflamasının yapılması hedeflenmiştir. Çalışma ilköğretim düzeyinde çalışan 30 sınıf ve sosyal bilgiler öğretmeni ile yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Çalışma öncesi değer sınıflamasına yönelik yapılan yerli ve yabancı çalışmalar taranmıştır. Daha önce yapılan değer sınıflamaları incelenmiş, bunlardan hareketle evrensel, ahlaki, toplumsal/milli, dini, bilimsel/etik, politik ve estetik değerler kategorileri belirlenmiştir. Sonrasında ilköğretim düzeyinde uygulanan tüm öğretim programları taranarak 63 değerden oluşan bir değerler listesi hazırlanmıştır. Öğretmenlerden bu değerleri kategoriler altına yerleştirmeleri istenmiştir. Araştırma sürecinde gözlem kayıtları ve öğretmenlerden elde edilen dokümanlarla veriler toplanmış ve analize tabi tutulmuştur. Çalışma sonunda, 63 değer ifadesinden 51’inin öğretmenlerin büyük çoğunluğu tarafından kategoriler altına yerleştirildiği tespit edilmiştir. Çoğu değerin öğretmenler tarafından yüksek oranda kategorileştirilmiş olması, Türkiye’ye özel bir değer sınıflamasının yapılabileceğinin göstergesidir. Zira değerler konusunda öğretmenlerin büyük oranda ortak bakış açısı ve algılara sahip olduğu bu araştırma ile ortaya konulmuştur. Öğretmenler 12 değerin kategorilendirme işinde sorun yaşamışlardır. Bu değerlerin tamamına yakın kısmında öğretmenlerin iki değer kategorisinde toplandıkları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Değerler Eğitimi, Değer Sınıflaması, Sınıf ve Sosyal Bilgiler Öğretmenleri * Doç. Dr., Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü, El -mek: ykeskin@sakarya.edu.tr