47 Jan A. Malinowski Młodzież wobec wyzwań cywilizacyjnych – nowe zadania dla proflaktyki społecznej Wstęp Intensywnie zachodzące zmiany w obszarze życia społecznego, kulturo- wego, gospodarczego i politycznego, które z jednej strony wyzwoliła transfor - macja ustrojowa, z drugiej zaś strony spotęgowało przyspieszenie przemian cywilizacyjnych obserwowane w ostatnich dekadach w wymiarze globalnym, w znaczący sposób wpłynęły na zachowania młodzieży. Wprawdzie pozo- stają one nieobojętne dla całej populacji ludzi bez względu na ich wiek, to niemniej młodzież jest tą grupą, która jest najbardziej podatna na zachodzą- ce przeobrażenia. Należy mieć też na uwadze i to, że „dzisiejsza” młodzież przynajmniej po części to dzieci rodziców, których okres późnej adolescencji przypadł na początek transformacji politycznej i ekonomicznej jaka dokonała się na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Niewątpliwie wyznacza to szczególną relację międzygeneracyjną zachodzącą pomiędzy pokoleniem współczesnej młodzieży a pokoleniem ich rodziców, a także pokoleniem ich dziadków. Można przyjąć, że w przypadku każdego z tych pokoleń proces wkraczania w dorosłość przebiegał w różnych warun- kach społeczno-kulturowych charakteryzujących się zwiększającą się z bie- giem lat tendencją do relatywizacji norm moralnych i wiążącego się z tym narastaniem permisywizmu moralnego [Świda-Ziemba 2002, s. 442-447], aczkolwiek zauważa się też, że w porównaniu z przedstawicielami innych narodów, Polaków i tak charakteryzuje rygoryzm moralny [Jasińska-Kania 2007, 2008], co jednak nie oznacza, że społeczeństwo polskie jest wolne od zagrożeń, tak typowych dla początków XXI wieku. Niebezpieczeństwa rodzi też „sektorowość obowiązywania norm moral- nych”, która jest – jak pisze Marek Żółkowski – bardzo wyraźna, w rezultacie czego „odmienne normy moralne sterują codzienno-przystosowawczymi in-