KỶ YẾU HỘI NGHỊ KHOA HỌC TOÀN QUỐC TRÁI ĐẤT, MỎ, MÔI TRƯỜNG BỀN VỮNG LẦN THỨ V Doi: 10.15625/vap.2022.0163 Ô NHIỄM VI NHỰA TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC TẠI MỘT SỐ VÙNG CỬA SÔNG VEN BIỂN TỈNH QUẢNG NINH Phạm Hùng Sơn 1 * , Ngô Mỹ Linh 1 , Hồ Ngọc Bảo Trung 1 , Ngô Tiến An 1 , Nguyễn Hữu Huấn 1 , Trần Thiện Cường 1 , Phạm Hoàng Giang 1 , ỗ Quang Hà 1 Nguyễn Trang Nhung 2 , Nguyễn Xuân Hải 3 1 Khoa Môi trường, Trường ại học Khoa học Tự nhiên, ại học Quốc gia Hà Nội, 334 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội 2 BQL vịnh Hạ Long, 166 Lê Thánh Tông, Bạch ằng, Hạ Long, Quảng Ninh 3 Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, 10 Tôn Thất Thuyết, Hà Nội TÓM TẮT Cùng với sự phát triển về kinh tế - xã hội, sản lượng và lư ợng tiêu dùng các sản phẩm nhựa khó phân hủy có xu hướng tă ng nhanh chóng đã và đang gâ y ra nhiều áp lực đối với mô i trường và sự sống trên Trái đất. Dưới các tác động của các yếu tố mô i trường, rác thải nhựa bị phá huỷ, vỡ vụn ra theo thời gian và gây ô nhiễm vi nhựa. Một vài nghiên cứu đã thể hiện Việt Nam được cho là một trong những quốc gia có khối lượng rác thải nhựa lớn trên thế giới thải ra biển. Ô nhiễm vi nhựa đư ợc nhận định đã trở thành mộ t trong những vấn đề mô i trường nghiê m trọng và những ảnh hưởng tiêu cực đến mô i trường, sinh thái và sức khoẻ con người. Nghiên cứu này đề cập đến hiện trạng ô nhiễm vi nhựa thông qua một số đặc điểm, tính chất vật lý, hoá học của vi nhựa được tìm thấy trong các mẫu nước vùng cửa sông ven biển (sông Mông Dương, sông Diễn Vọng) tỉnh Quảng Ninh. Kết quả nghiên cứu cho thấy mức độ ô nhiễm vi nhựa trong khu vực nghiên cứu vẫn nằm trong khoảng thấp, thành phần chủ yếu của các mẫu vi nhựa là nhựa HDPE. Từ khóa: Vi nhựa, rác thải nhựa, cửa sông, Quảng Ninh. 1. MỞ ẦU Trong những nm gần đây, cùng với sự phát triển về kinh tế - xã hội, vấn đề môi trường toàn cầu cng luôn đặt ra những thách thức mới, trong đó có vấn đề ô nhiễm do vi nhựa và được cảnh báo có ảnh hưởng lớn tới sức khỏe con người và tự nhiên. Rác thải nhựa phát sinh từ đất liền được đưa ra đại dương chủ yếu qua các con đường: Do rác thải sinh hoạt khi không được thu gom và xử lý sẽ trôi theo các hệ thống thoát nước, dòng chảy, sông, suối... và ra biển; Rác thải nhựa do hoạt động đánh bắt hải sản; Rác thải nhựa do hoạt động sinh hoạt hay do thiên tai, sự tàn phá của bão, sóng thần cuốn theo đồ đạc, vật dụng bằng nhựa, rác thải nhựa từ đất liền xuống biển... dẫn đến ước tính 4-12 triệu tấn nhựa thải vào đại dương hàng nm [1]. Theo ước tính có 10 % tổng lượng nhựa được sản xuất hàng nm trên Trái đất được thải trực tiếp ra môi trường và đến nm 2025 tổng lượng rác thải nhựa sẽ bằng 1/3 tổng sản lượng cá trong đại dương [2]. Phần lớn rác thải nhựa đại dương (80 %) có nguồn gốc từ đất liền [3] được mang ra đại dương thông qua các con đường như: các hoạt động du lịch, hoạt động đánh bắt thủy hải sản, rác thải sinh hoạt và rác thải công nghiệp được đưa ra biển theo các con sông [4]. Bên cạnh đó, bão, l, gió mạnh và thời tiết cực đoan cng có thể mang nhựa từ đất vào trong thủy vực. Và hiện nay, hầu hết các nhà máy xử lý nước thải đều không thể xử lý toàn bộ vi nhựa trong nước thải [5]. * Tác giả liên hệ, địa chỉ email: phamhungson@hus.edu.vn 93