Dorota Szczygiel, Romana Kadzikowska-Wrzosek Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, Wydzial Zamiejscowy w Sopocie EMOCJE A ZACHOWANIA ŻYWIENIOWE – PRZEGLĄD BADAŃ Celem artykulu jest prezentacja wyników badań dotyczących związków między emocjami i zachowa- niami żywieniowymi. Analiza tych wyników pozwala na zidentyfikowanie kilku prawidlowości związanych z powyższymi relacjami. Intensywne emocje zmniejszają spożycie żywności, podczas gdy emocje cechujące się niskim lub umiarkowanym pobudzeniem prowadzą do zwiększenia ilości spożywanego pokarmu. Osoby jedzące restrykcyjnie jedzą więcej pod wplywem negatywnych emocji z powodu ograniczonych możliwości sprawowania poznawczej kontroli nad swoimi zachowaniami. W wypadku żywienia emocjonalnego spożywanie pokarmów, glównie o dużej zawartości cukru i tluszczu, sluży regulacji negatywnych emocji, to znaczy zmniejszaniu dyskomfortu towarzyszącego negatywnym emocjom. Slowa kluczowe: emocje, zachowania żywieniowe, odżywianie restrykcyjne, odżywianie emocjonalne WSTĘP Wzrost dostępności jedzenia spowodowal, że coraz więcej ludzi ma problemy związane z odżywaniem, a otylość stala się chorobą cywilizacyjną i istotnym problemem spolecznym w skali globalnej. Zgodnie z danymi Światowej Organi- zacji Zdrowia (WHO) otylość osiągnęla rozmiary epidemii. Na calym świecie ponad miliard ludzi ma nadwagę, a do roku 2015 liczba ta wzrośnie do 1,5 mld [56]. Problem otylości dotyczy nie tylko krajów wysoko uprzemyslowionych i zamożnych, ale także spoleczeństw rozwijających się i o niższym dochodzie narodowym [25], a co więcej – również populacji dziecięcej. Na calym świecie nadwagę obserwuje się u ponad 22 mln dzieci poniżej 5. roku życia [25]. Problem ten dotyczy także Polski. Wedlug opublikowanego w roku 2005 raportu Interna- tional Obesity Task Force (IOTF) Polska, obok Wielkiej Brytanii, należy do krajów europejskich o największym przyroście liczby dzieci z nadwagą [20]. Dane te są alarmujące, ponieważ wyniki badań klinicznych wskazują, że zaburzenia masy ciala u dzieci istotnie podnoszą ryzyko występowania otylości w wieku doroslym [33, 40]. Otylość wiąże się z obniżoną jakością biologicznego, psychologicznego i spolecznego funkcjonowania czlowieka [40]. Zwiększa częstość występowania cukrzycy typu 2, choroby niedokrwiennej mózgu, kamicy żólciowej i nadciśnienia tętniczego [33]. Stanowi także poważne zagrożenie dla stanu zdrowia psychicz- nego [21, 48].